H απομόνωση του διαστήματος μπορεί να συγκριθεί μόνο με ένα μέρος στη Γη  

Έρευνες για την ψυχική υγεία των αστροναυτών

H απομόνωση του διαστήματος μπορεί να συγκριθεί μόνο με ένα μέρος στη Γη

Το ανθρώπινο σώμα δεν έχει φτιαχτεί για το διάστημα και ολοένα και περισσότερες έρευνες το επιβεβαιώνουν, αφού οι επιπτώσεις από την έλλειψη βαρύτητας και την κοσμική ακτινοβολία είναι μεγάλες στο σώμα μας. Τί γίνεται όμως με τον τομέα της ψυχικής υγείας; Οι ψυχολογικές επιπτώσεις από την ακραία απομόνωση του διαστήματος παραμένουν ένας άγνωστος τομέας, τη στιγμή που κάνουμε σχέδια για αποστολές σε άλλους πλανήτες.

Πώς μπορούμε να μελετήσουμε όμως κάτι τέτοιο, όταν δεν έχουμε κάτι αντίστοιχο στη Γη; Ευτυχώς, ένα μέρος στον πλανήτη πλησιάζει αυτήν την ακραία απομόνωση του διαστήματος.

Η Ανταρκτική θεωρείται μία ιδανική αναλογία για το διάστημα, εξαιτίας του ακραίου περιβάλλοντός της που χαρακτηρίζεται από πολλαπλούς στρεσογόνους παράγοντες που μοιάζουν με αυτούς των μεγάλων διαστημικών αποστολών. Έχουμε μικρά πληρώματα και περιορισμένη επικοινωνία κατά τον Ανταρκτικό χειμώνα, το περιβάλλον προσφέρει ελάχιστη αισθητηριακή διέγερση, ενώ οι μεγάλες περίοδοι σκοταδιού συνδυάζονται με τις ακραίες καιρικές συνθήκες που απαγορεύουν την έξοδο. Ακόμα και η εκκένωση για λόγους ανάγκης είναι τουλάχιστον δύσκολη αν όχι αδύνατη.

Η έρευνα συμπεριέλαβε ερευνητές από δύο απομακρυσμένους ερευνητικούς σταθμούς κατά τη διάρκεια εννέα μηνών. Οι ψυχολόγοι παρακολουθούσαν την ψυχική τους υγεία μέσα από ένα εργαλείο ονόματι Mental Health Checklist που συμπλήρωναν οι συμμετέχοντες. Αυτό συμπεριλάμβανε αισθήματα ελέγχου, έμπνευσης, ανησυχίας, κούρασης, έλλειψης συγκέντρωσης και άλλα. Επιπλέον παρακολουθούσαν τα συμπτώματα όταν κάποιος αρρώσταινε, ενώ συγκέντρωναν και δείγματα σάλιου για να αξιολογήσουν τα επίπεδα κορτιζόλης.

Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η ψυχική τους υγεία χειροτέρευε όσο περισσότερο έμεναν απομονωμένοι.

Παρατηρήσαμε σημαντικές αλλαγές στην ψυχολογία τους, αλλά οι αλλαγές σε συγκεκριμένους τομείς ψυχικής υγείας διέφεραν μεταξύ τους. Η πιο συνηθισμένη αλλαγή που παρατηρήσαμε ήταν η συνεχής πτώση των θετικών συναισθημάτων από την αρχή έως το τέλος της αποστολής, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις για κάποια καλυτέρευση, ακόμα κι όταν πλησίαζε ο καιρός για να γυρίσουν σπίτι.

Οι υπόλοιπες έρευνες επικεντρώνονταν στα αρνητικά συναισθήματα της απομόνωσης, του περιορισμού και των ακραίων συνθηκών. Ωστόσο η συγκεκριμένη έδειξε πως η κατακόρυφη πτώση των θετικών συναισθημάτων ήταν παρούσα σε όλους τους συμμετέχοντες, ενώ τα αρνητικά συναισθήματα διέφεραν μεταξύ τους.

Θετικά συναισθήματα όπως ικανοποίηση, ενθουσιασμός και θαυμασμός, είναι σημαντικά χαρακτηριστικά για να ζήσει κάποιος σε περιβάλλον πίεσης όπως αυτό. Παρεμβάσεις και αντίμετρα με σκοπό να ενισχυθούν τα θετικά συναισθήματα είναι κρίσιμα για να μειώσουμε το ψυχολογικό ρίσκο σε ακραίο περιβάλλον.

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Acta Astronautica.