Τα τέρατα του Guillermo del Toro δεν είναι ποτέ τέρατα - είμαστε εμείς

Ίσως κανείς δεν έχει μιλήσει για τα τέρατα όπως ο Guillermo del Toro. Για εκείνον αυτά δεν ήταν ποτέ το “κακό”, ήταν ο καθρέφτης της ψυχής μας. Στον κόσμο του, τα πιο σκοτεινά πλάσματα δεν βρίσκονται κάτω από το κρεβάτι μας, αλλά μέσα μας και δεν προκαλούν μόνο φρίκη, αλλά και συγκίνηση. Στα γενέθλιά του, μιλάμε για τον δημιουργό που δεν έκανε απλώς ταινίες τρόμου, αλλά δημιούργησε παραμύθια που μας έκαναν να κοιτάξουμε μέσα μας.

Μεγαλωμένος στο Μεξικό, ανάμεσα σε καθολικά σύμβολα και λαϊκούς μύθους, ο del Toro, έμαθε από παιδί να βλέπει την ομορφιά εκεί που οι άλλοι έβλεπαν μόνο φόβο. Μάλιστα, είχε πει χαρακτηριστικά ότι “Τα τέρατα είναι οι πιο ειλικρινείς χαρακτήρες. Σε αντίθεση με τους ανθρώπους, αυτά δεν προσποιούνται”. Και αυτή η φιλοσοφία διαπερνά ολόκληρη τη φιλμογραφία του.

Στο Pan’s Labyrinth, η μικρή Ofelia μπλέκει σε ένα σκοτεινό παραμύθι γεμάτο τέρατα, μόνο και μόνο για να ανακαλύψει ότι ο αληθινός τρόμος ζει στους ανθρώπους γύρω της. Ο Pale Man, με τα μάτια στις παλάμες του, είναι ο άνθρωπος που κλείνει τα μάτια μπροστά στο κακό. Η Ofelia δεν παλεύει ενάντια σε φαντάσματα, αλλά ενάντια στην ίδια τη βαρβαρότητα της εξουσίας.

Στο The Shape of Water, ο έρωτας ανάμεσα σε μια γυναίκα που δεν μπορεί να μιλήσει και ένα πλάσμα που δεν θα έπρεπε να υπάρχει, μετατρέπεται σε ποίημα για την αποδοχή. Εκεί όπου το διαφορετικό δεν είναι απειλή, αλλά γλώσσα επικοινωνίας. Δεν είναι τυχαίο που αυτή η ταινία χάρισε στον del Toro το Όσκαρ Σκηνοθεσίας και ήταν η στιγμή που το Hollywood υποκλίθηκε μπροστά σε έναν δημιουργό που βλέπει τον κόσμο με παιδικά μάτια και μια ψυχή με πληγές.

Ακόμη και στις πιο “pop” στιγμές του, όπως το Hellboy ή το Pacific Rim, η υπογραφή του μένει ανεξίτηλη γιατί πίσω από το θέαμα υπάρχει πάντα μια καρδιά. Ο Hellboy είναι ένας δαίμονας που θέλει να σώσει έναν κόσμο που τον απορρίπτει και οι πιλότοι των jaegers είναι άνθρωποι που συνδέονται κυριολεκτικά ψυχικά για να νικήσουν το χάος. Όλοι του οι ήρωες είναι outsiders που προσπαθούν να ανήκουν κάπου.

Δεν είναι τυχαίο που οι ταινίες του μοιάζουν πάντα με παραμύθια για ενήλικες. Γιατί η τέχνη του del Toro ξέρει πως όταν μεγαλώνεις, το σκοτάδι δεν φεύγει και απλώς μαθαίνεις να ζεις μέσα του.

Πλέον, στα 61 του, παραμένει μια από τις πιο καθαρές φωνές του σύγχρονου κινηματογράφου, με κάθε του ταινία να είναι ολόκληρος κόσμος από μόνη της. Και κάθε τέρας του, ένας καθρέφτης που μας δείχνει κάτι που προσπαθούμε να ξεχάσουμε: ότι η φρίκη έχει καρδιά.