Πλοκή:
Ένας ιδιότυπος νεαρός μπαίνει κρυφά σε σπίτια, χρησιμοποιεί τους χώρους και τις ανέσεις τους και γίνεται για μια νύχτα ένα μικρό άσπονδο κομμάτι των ζωών των άγνωστων κατοίκων τους, ενώ, συνεισφέρει συμμαζεύοντας, πλένοντας και διορθώνοντας ό,τι ζημιές εντοπίζει. Σε ένα από αυτά όμως θα συναντήσει μια γυναίκα που χρειάζεται βοήθεια.
Δώσε μου και λίγο context:
Ο Νοτιοκορεάτης Kim Ki Duk έγινε ευρύτερα γνωστός το 2003 με το “Άνοιξη, Καλοκαίρι, Φθινόπωρο, Χειμώνας… και Άνοιξη”, μια, λυρικής ομορφιάς, βουδιστική παραβολή για τον κύκλο της ζωής, και την αμέσως επόμενη χρονιά παρέδωσε το 3-Iron που, κατά τη γνώμη μου, είναι και η καλύτερή του ταινία. Ωστόσο, είναι πολύ δύσκολο να ταξινομήσεις με σιγουριά το έργο ενός τόσο παραγωγικού (έκανε 15 ταινίες σε 12 χρόνια, από το 1996 μέχρι το 2008 και 26 συνολικά στα 24 χρόνια της καριέρας του) και πειραματικού σκηνοθέτη (το 2000 γύρισε το Real Fiction μέσα 200 λεπτά, με δέκα ψηφιακές κάμερες).
Το ίδιο ανορθόδοξη ήταν και η ίδια η ζωή του, βέβαια. Εγκατέλειψε το σχολείο σε μικρή ηλικία και δούλευε σε εργοστάσια, προτού καταταγεί σε ηλικία 20 ετών στο πολεμικό ναυτικό, όπου υπηρέτησε για 5 χρόνια. Έπειτα, εγκαταστάθηκε σε μια εκκλησία και άρχισε να εκπαιδεύεται ως ιεροκήρυκας, μέχρι να το παρατήσει κι αυτό και να πάει στο Παρίσι, εντελώς άφραγκος, για να σπουδάσει Καλών Τεχνών, επιβιώνοντας πουλώντας τους πίνακές του στον δρόμο. Χωρίς λοιπόν να έχει σπουδάσει ποτέ σινεμά και με μια τυχοδιωκτική ζωή, μέχρι να κερδίσει κάποια αναγνώριση ως σεναριογράφος και να αφοσιωθεί στον κινηματογράφο, είχε δηλώσει πως “για μένα ήταν πολύ πιο χρήσιμο το γεγονός ότι, αντί να σπουδάσω με οποιονδήποτε τρόπο σινεμά, έμαθα να ζω τη ζωή”. Για το 3-Iron κέρδισε το βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ της Βενετίας.
Είναι ωστόσο σημαντικό να αναφέρουμε πως στο τέλος της καριέρας του, υπήρξαν σημαντικές κατηγορίες εναντίον του. Πιο συγκεκριμένα, τo 2017 και 2018 κατηγορήθηκε μαζί με τον ηθοποιό και συχνό συνεργάτη του Cho Jae-hyun από 3 ηθοποιούς για λεκτική και σωματική σεξουαλική κακοποίηση κατά τη διάρκεια γυρισμάτων. Παρότι πλήρωσε ένα πρόστιμο, δεν καταδικάστηκε ποτέ για τις κατηγορίες, καθώς το δικαστήριο αποφάνθηκε πως δεν υπήρχαν επαρκείς αποδείξεις, ενώ, σύμφωνα με επίσημη τοποθέτηση της αστυνομίας της Σεούλ στην κορεάτικη τηλεόραση, είχε περάσει και τόσος χρόνος από τα περιστατικά, που νομικά είχαν πια παραγραφεί.
Το 2020, σε ηλικία 59 ετών, πέθανε στην Λετονία από επιπλοκές από τον κορονοϊό.
Γιατί να το δω;
Για τον ιδιαίτερο τρόπο που μεταχειρίζεται τον διάλογο. Οι δύο πρωταγωνιστές έχουν μια αποκλειστικά μη λεκτική επικοινωνία, παρόλα αυτά, όλα είναι απολύτως ξεκάθαρα στον θεατή. Οι πράξεις τους τούς ορίζουν απόλυτα και πλάθεται ένα ξεκάθαρο, αγνό πορτραίτο. Από την άλλη, οι λέξεις στην ταινία μοιάζουν περιττές, ακόμα και κακόβουλες, μια ενοχλητική παραφωνία μέσα στο γαλήνιο ηχητικό τοπίο των δύο ηρώων, με τους χαρακτήρες που μιλάνε πολύ στην ταινία να είναι οι χειρότεροι. Στην τελική, ο μοναδικός καθρέπτης της ψυχής είναι οι πράξεις μας, φαίνεται να μας λέει το έργο και η αγάπη εκφράζεται αληθινά μόνο με αυτά που κάνουμε και όχι αυτά που λέμε.
Για την αιθέρια σκηνοθεσία του Kim Ki Duk που επικοινωνεί τα πάντα με εικόνες, δημιουργεί μια υπνωτική ατμόσφαιρα που μαγνητίζει τον θεατή και μεταμορφώνει σταδιακά τους βασικούς χαρακτήρες του σε φαντάσματα που στοιχειώνουν και στοιχειώνονται. Όσο εξελίσσεται η ταινία, η πραγματικότητα γεμίζει με ρωγμές και μέχρι το τέλος της θέλει να έχουμε χάσει την ακλόνητη πίστη μας σε αυτήν. Ο κόσμος μας είναι πραγματικότητα ή όνειρο, αναρωτιέται στο τέλος και μάλλον η απάντηση βρίσκεται σε μια προσωπική, μαγική ανάμιξη των δύο.
Γιατί αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, υπόδειγμα ταινίας που είναι ανοικτή σε διάφορες ερμηνείες. Και το λέω γιατί πολύ συχνά αυτά τα έργα που επίτηδες δεν ξεκαθαρίζουν κάθε γεγονός και θέλουν να αφήσουν χώρο στους θεατές να γεμίσουν τα κενά, χάνουν, μέσα στον ερμηνευτικό γρίφο τους, και τον συναισθηματικό τους πυρήνα. Γίνονται κάτι σαν κενές νοητικές ασκήσεις. Εδώ, δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Συναισθηματικά όλα είναι διαυγή και αποτελεσματικά. Από εκεί και πέρα όμως, υπάρχει μια ποιητικότητα που ζητάει ερμηνεία.
Γιατί είναι και ένα παράθυρο στις σχέσεις, μια διακριτική εξερεύνηση του έρωτα και του γάμου στη κορεάτικη κοινωνία. Κάθε σπίτι που επισκέπτεται φαίνεται να φιλοξενεί και μια διαφορετική περίπτωση/φάση της σχέσης. Από νέους έρωτες, μέχρι τοξικές οικογενειακές ισορροπίες και μοναχικές υπάρξεις. Προσέξτε πού επιστρέφει και πότε το σπίτι μοιάζει με φυλακή και πότε με καταφύγιο.
Για το μοναδικό τραγούδι που ντύνει μουσικά την ταινία.
