Καρκίνος που «κολλάει» ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά σε ψάρι

Μια ανακάλυψη που αλλάζει όσα ξέρουμε  για τη συμπεριφορά του καρκίνου έγινε από επιστήμονες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Βερμόντ εντόπισαν για πρώτη φορά έναν μεταδοτικό καρκίνο σε ψάρι, ο οποίος μπορεί να μεταφέρεται από το ένα ζώο στο άλλο μέσω ζωντανών καρκινικών κυττάρων. Η έρευνα επικεντρώθηκε στα καφέ γατόψαρα (brown bullhead catfish) της λίμνης Memphremagog, στα σύνορα μεταξύ Βερμόντ και Καναδά.

Τα ψάρια παρουσίαζαν μεγάλες μαύρες αλλοιώσεις στο δέρμα τους, οι οποίες αρχικά θεωρήθηκαν μόλυνση ή ένδειξη περιβαλλοντικής ρύπανσης. Ωστόσο, οι αναλύσεις κατάλαβαν ότι επρόκειτο για μελάνωμα, έναν τύπο καρκίνου του δέρματος.

 Μέσα από γενετικές αναλύσεις, οι επιστήμονες διαπίστωσαν πως τα κύτταρα των όγκων είχαν πολύ μεγαλύτερη ομοιότητα μεταξύ διαφορετικών ψαριών παρά με το DNA του ίδιου του ξενιστή. Αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό ενός εξαιρετικά σπάνιου φαινομένου, όπου ο καρκίνος λειτουργεί σχεδόν σαν παράσιτο και μεταδίδεται μεταξύ οργανισμών.

Μέχρι σήμερα είχαν καταγραφεί μόνο τρεις αντίστοιχες περιπτώσεις μεταδοτικού καρκίνου σε ζώα, όπως η ασθένεια όγκων στο πρόσωπο των διαβόλων της Τασμανίας και ένας μεταδοτικός όγκος σε σκύλους. Η νέα ανακάλυψη είναι η πρώτη που αφορά ψάρι και γενικότερα είδος γλυκού νερού.

Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη κατανοήσει πλήρως τον τρόπο μετάδοσης. Εκτιμούν ότι η διαδικασία μπορεί να σχετίζεται με τη συμπεριφορά αναπαραγωγής των ψαριών, καθώς τα μεγαλύτερα άτομα που βρίσκονται σε ηλικία αναπαραγωγής φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο.

Η στενή επαφή κατά την αναπαραγωγή ή η επαφή με τον πυθμένα των λιμνών ίσως επιτρέπουν τη μεταφορά των καρκινικών κυττάρων. Παρότι η ασθένεια δεν αποτελεί κίνδυνο για τον άνθρωπο και δεν μπορεί να μεταδοθεί σε άλλα είδη, οι ερευνητές εξετάζουν αν περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η παρουσία αρσενικού στο νερό ή στο έδαφος, μπορεί να παίζουν κάποιο ρόλο. 

Η ανακάλυψη προσφέρει στους επιστήμονες μια σπάνια ευκαιρία να μελετήσουν πώς ένας καρκίνος μπορεί να ξεπεράσει τα φυσικά όρια ενός οργανισμού και να εξελιχθεί σε κάτι που μοιάζει περισσότερο με μολυσματική ασθένεια.