Η Τάφρος των Μαριανών βρίσκεται στον δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό και φιλοξενεί το βαθύτερο γνωστό σημείο των ωκεανών, το Challenger Deep, το οποίο φτάνει περίπου 10,9 χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Εκεί η θερμοκρασία βρίσκεται λίγους βαθμούς πάνω από το μηδέν και η πίεση είναι τόσο μεγάλη που θα ήταν καταστροφική για τον άνθρωπο χωρίς ειδικά σχεδιασμένο βαθυσκάφος.
Παρακάτω σας παρουσιάζουμε μερικά από τα πιο παράξενα αλλά απολύτως αληθινά πράγματα που γνωρίζουμε για αυτόν τον ανεξερεύνητο κόσμο.
Η πίεση είναι πάνω από 1.000 φορές μεγαλύτερη από την επιφάνεια
Στο Challenger Deep η πίεση ξεπερνά τα 1.000 bar, δηλαδή είναι περίπου χίλιες φορές μεγαλύτερη από την ατμοσφαιρική πίεση στο επίπεδο της θάλασσας. Σε αυτές τις συνθήκες, ακόμη και ο εξοπλισμός εξερεύνησης πρέπει να είναι ειδικά κατασκευασμένος ώστε να αντέχει τις τεράστιες δυνάμεις που ασκεί το νερό.
Υπάρχει ζωή σχεδόν 11 χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια
Παρά το σκοτάδι, το κρύο και την ακραία πίεση, στο Challenger Deep έχουν εντοπιστεί μικροοργανισμοί και μικρά ασπόνδυλα. Δειγματοληψίες από τα βαθύτερα ιζήματα έχουν αποκαλύψει ενεργές μικροβιακές κοινότητες, αποδεικνύοντας ότι η ζωή μπορεί να επιβιώνει ακόμη και σε ένα από τα πιο ακραία περιβάλλοντα του πλανήτη.
Τα ψάρια έχουν σχεδόν διάφανο σώμα
Στην Τάφρο των Μαριανών ζει το Pseudoliparis swirei, γνωστό ως Mariana snailfish, ένα μικρό ψάρι με ανοιχτόχρωμο, σχεδόν ημιδιαφανές σώμα που έχει καταγραφεί σε βάθη άνω των 8.000 μέτρων. Το σώμα του είναι προσαρμοσμένο στην τεράστια πίεση, ενώ σε αντίθεση με πολλά ψάρια που ζουν πιο κοντά στην επιφάνεια δεν διαθέτει νηκτική κύστη γεμάτη αέριο, η οποία θα δημιουργούσε προβλήματα σε τέτοια βάθη.
Ακόμη και το Έβερεστ θα χωρούσε ολόκληρο μέσα στην Τάφρο των Μαριανών
Για να αντιληφθεί κανείς το πραγματικό βάθος της Τάφρου των Μαριανών, αρκεί μια σύγκριση με το ψηλότερο βουνό της Γης. Αν το Έβερεστ τοποθετούνταν στον πυθμένα του Challenger Deep, θα καλυπτόταν ολόκληρο από το νερό, ενώ ακόμη και η κορυφή του θα βρισκόταν περισσότερα από δύο χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το βαθύτερο γνωστό σημείο των ωκεανών φτάνει περίπου τα 10.935 μέτρα, την ώρα που το Έβερεστ υψώνεται στα 8.849 μέτρα.
Μικρά καρκινοειδή επιβιώνουν εκεί όπου τα ψάρια δεν μπορούν
Στα μεγαλύτερα βάθη της τάφρου έχουν βρεθεί αμφίποδα, μικρά καρκινοειδή που μοιάζουν κάπως με γαρίδες και έχουν προσαρμοστεί στις ακραίες συνθήκες της αβυσσαλέας και αδαίας ζώνης. Ορισμένα από αυτά έχουν καταγραφεί σε βάθη μεγαλύτερα των 10.000 μέτρων, εκεί όπου η πίεση ξεπερνά κατά πολύ οτιδήποτε συναντάται στα περισσότερα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Ακόμη και εκεί έχει φτάσει η ανθρώπινη ρύπανση
Η απόσταση από τον ανθρώπινο πολιτισμό δεν προστάτευσε την Τάφρο των Μαριανών από τη ρύπανση. Έρευνες σε αμφίποδα από βαθιές τάφρους του Ειρηνικού έχουν εντοπίσει επίμονους οργανικούς ρύπους, ενώ εξερευνητικές καταδύσεις έχουν καταγράψει ανθρωπογενή απορρίμματα σε εξαιρετικά μεγάλα βάθη.
Ο James Cameron κατέβηκε μόνος του στο βαθύτερο σημείο της Γης
Το 2012 ο James Cameron άφησε για λίγο τα κινηματογραφικά πλατό και έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έφτασε μόνος του στο Challenger Deep. Ο σκηνοθέτης του Τιτανικού και του Avatar πραγματοποίησε την κατάδυση με το ειδικά σχεδιασμένο βαθυσκάφος DEEPSEA CHALLENGER, σε βάθος περίπου 10.900 μέτρων έπειτα από διαδρομή δυόμισι ωρών.
