Εντοπίστηκε γαλαξίας χωρίς περιστροφή

Αστρονόμοι που χρησιμοποίησαν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb εντόπισαν έναν ιδιαίτερα παράξενο γαλαξία στο πρώιμο σύμπαν. Ονομάζεται XMM-VID1-2075 και προέρχεται από μια εποχή λιγότερο από δύο δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Αυτό που τον κάνει να ξεχωρίζει είναι απλό αλλά εντυπωσιακό, καθώς δεν φαίνεται να περιστρέφεται.

Η ανακάλυψη, που παρουσιάστηκε σε μελέτη στο Nature Astronomy στις 4 Μαΐου, προκαλεί ενδιαφέρον επειδή οι γαλαξίες θεωρείται ότι αρχίζουν να περιστρέφονται ήδη από τη φάση σχηματισμού τους. Η βαρύτητα και τα ρεύματα αερίου στο εσωτερικό τους δημιουργούν συνήθως αυτή την κίνηση. Στην περίπτωση του XMM-VID1-2075 όμως οι ερευνητές δεν βρήκαν σαφή ένδειξη οργανωμένης περιστροφής.



Ο επικεφαλής της μελέτης, Μπεν Φόρεστ από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις, σημείωσε ότι γαλαξίες χωρίς εμφανή περιστροφή παρατηρούνται συνήθως πολύ αργότερα στην ιστορία του σύμπαντος. Αυτό κάνει το εύρημα ακόμη πιο απρόσμενο. Προηγούμενες παρατηρήσεις από το Παρατηρητήριο Keck στη Χαβάη είχαν ήδη δείξει ότι ο συγκεκριμένος γαλαξίας ήταν εξαιρετικά μεγάλος για την εποχή του, με αρκετές φορές περισσότερα άστρα από τον Γαλαξία μας. Επιπλέον, είχε σχεδόν σταματήσει να δημιουργεί νέα άστρα.

Με το James Webb, οι επιστήμονες μπόρεσαν να εξετάσουν λεπτομερέστερα την κίνηση της ύλης στο εσωτερικό του. Από τρεις γαλαξίες που μελετήθηκαν ο ένας περιστρεφόταν καθαρά, ο δεύτερος είχε πιο ακανόνιστη μορφή, ενώ ο XMM-VID1-2075 εμφάνιζε τυχαίες κινήσεις χωρίς συνολική περιστροφή.

Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι είχε προηγηθεί σύγκρουση με άλλον γαλαξία, ίσως με αντίθετη φορά περιστροφής. Η περίσσεια φωτός που παρατηρήθηκε στο πλάι του συστήματος ενισχύει αυτό το σενάριο, αν και οι ερευνητές συνεχίζουν την αναζήτηση αντίστοιχων γαλαξιών για να κατανοήσουν καλύτερα την εξέλιξη του πρώιμου σύμπαντος.