Έκρηξη άστρου αποκαλύπτει την αληθινή πηγή στοιχείων της ζωής

Ένα από τα πιο παλιά μυστήρια της αστροφυσικής φαίνεται πως αρχίζει να λύνεται χάρη στο το διαστημικό τηλεσκόπιο XRISM, που αποκαλύπτει από πού προέρχονται χημικά στοιχεία απαραίτητα για τη ζωή.

Ερευνητές από την Ιαπωνία χρησιμοποίησαν το XRISM για να μελετήσουν τα απομεινάρια της υπερκαινοφανούς Cassiopeia A (δεν είναι ο αστερισμός Κασσιόπη αλλά το κατάλοιπο μιας supernova μέσα σε αυτόν). Σε αυτά εντόπισαν μεγάλες ποσότητες χλωρίου και καλίου, δύο στοιχεία που μέχρι σήμερα οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να εξηγήσουν πώς παράγονται σε τόσο μεγάλες ποσότητες στο σύμπαν.

Οι υπάρχουσες θεωρίες έλεγαν ότι τα άστρα και οι εκρήξεις τους δεν μπορούν να δημιουργήσουν παρά μόνο ένα μικρό ποσοστό από τα επίπεδα αυτών των στοιχείων που βλέπουμε γύρω μας. Οι νέες μετρήσεις, όμως, δείχνουν ότι μια και μόνο υπερκαινοφανής μπορεί να “γεννήσει” πολύ περισσότερα.

Το μυστικό βρίσκεται στο Resolve, το όργανο του XRISM που καταγράφει το φάσμα των ακτίνων Χ με λεπτομέρεια δέκα φορές μεγαλύτερη από τα προηγούμενα τηλεσκόπια. Έτσι, για πρώτη φορά οι επιστήμονες μπόρεσαν να ξεχωρίσουν καθαρά τα “αποτυπώματα” του χλωρίου και του καλίου μέσα στα αέρια της έκρηξης.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η έντονη ανάμιξη στα εσωτερικά στρώματα ενός μεγάλου άστρου πριν αυτό καταρρεύσει, μπορεί να ενισχύει θεαματικά την παραγωγή αυτών των στοιχείων. Αν επιβεβαιωθεί, αλλάζει σημαντικά όσα γνωρίζαμε για το πώς εξελίσσονται τα άστρα και πώς σχηματίζονται τα συστατικά της ζωής.

Το XRISM θα συνεχίσει να μελετά περισσότερες υπερκαινοφανείς, ώστε να φανεί αν η Cassiopeia A είναι μοναδική ή αν αυτός ο μηχανισμός είναι πολύ πιο συνηθισμένος.