Οι δηλητηριώδεις κάμπιες θα μας βοηθήσουν να αναπτύξουμε νέα φάρμακα

Όταν σκέφτεστε δηλητηριώδη πλάσματα, σίγουρα το μυαλό σας δεν πάει πρώτα στις κάμπιες. Κι όμως, πέρα από τα φίδια, τους σκορπιούς και τις αράχνες, υπάρχουν και εκατοντάδες, ίσως χιλιάδες είδη από κάμπιες που διαθέτουν αρκετές τοξίνες για να τραυματίσουν ή να σκοτώσουν ακόμα και άνθρωπο. Μέσα σε αυτές τις τοξίνες μπορεί να κρύβονται λοιπόν χρήσιμα συστατικά για την ιατρική και οι επιστήμονες έχουν αρχίσει να βάζουν τις κάμπιες στο μικροσκόπιο.

Θα φτάσουμε στο επίπεδο που θα μπορούμε να παίρνουμε χρήσιμα συστατικά από το δηλητήριό τους; Σίγουρα. Αλλά υπάρχει ακόμα πολύ δουλειά που πρέπει να γίνει πρώτα για να φτάσουμε εκεί. – Andrew Walker, εξελικτικός βιολόγος και βιοχημικός του University of Queensland στην Αυστραλία

Οι κάμπιες αποτελούν το εξελικτικό σκαλοπάτι εντόμων που ανήκουν στην κατηγορία των Λεπιδόπτερων (πεταλούδες, σκώροι κλπ). Έως τώρα δε γνωρίζουμε αρκετά για τα είδη αυτών που διαθέτουν δηλητήριο. Πολλά από τα δηλητήρια είναι αρκετά περίπλοκα, περιέχοντας πάνω από 100 διαφορετικά συστατικά.

Κανένα είδος δεν έχει το ίδιο δηλητήριο. Για αυτό είναι σημαντικό να μελετήσουμε όσα είδη μπορούμε να βρούμε. – Mande Holford, ειδικός στα δηλητήρια του Hunter College

Τα δηλητήρια περιέχουν μόρια τα οποία έχουν βελτιστοποιηθεί ανά τους αιώνες για να στοχεύουν συγκεκριμένες βιολογικές διεργασίες στο θύμα τους.

Εξελίχθηκαν στην πάροδο εκατομμυρίων ετών, έχουν δοκιμαστεί στη φύση και ξέρουμε πως δουλεύουν. Όταν προσπαθούμε να τα ανακατασκευάσουμε μόνοι μας στο εργαστήριο, η επιτυχία είναι πολύ μικρότερη.

Έχουμε τεράστιο πλούτο γνώσης για δηλητήρια φιδιών, σκορπιών και αραχνών, αλλά υπάρχουν πολλά είδη δηλητηριωδών ζώων που δεν έχουν μελετηθεί.

Περίπου το 2% των ειδών από τις κάμπιες είναι δηλητηριώδεις. Το είδος Lonomia στη Νότια Αμερική έχει δηλητήριο παρόμοιο με των φιδιών που εμποδίζει την πήξη του αίματος. Άλλα προκαλούν χρόνιες φλεγμονές, ενώ άλλα προκαλούν αποβολές σε άλογα κατά τη διάρκεια της κύησης.

Προς το παρόν δεν έχουν προκύψει νέα φάρμακα από τη μελέτη αυτών των δηλητηρίων, ωστόσο η ιστορία με άλλα ζώα μάς δείχνει πως υπάρχει ελπίδα. Ορισμένα φάρμακα για τη μείωση της πίεσης ή την αποφυγή σχηματισμού θρόμβων εμπνεύστηκαν από τα δηλητήρια των φιδιών. Το δημοφιλές τα τελευταία χρόνια Ozempic, βασίστηκε σε ένα μόριο που υπήρχε στο δηλητήριο της σαύρας Gila.

Χάρη στις εξελίξεις στη μοριακή βιολογία, τα δηλητήρια όλων των ζώων γίνονται πιο εύκολο να μελετηθούν, κάτι που θα σημάνει βήματα μπροστά στην ιατρική σύντομα.