Fasting και εγκέφαλος: Μεγάλη μελέτη δείχνει αν επηρεάζει τη μνήμη και τη συγκέντρωση!

Μια μεγάλη ανασκόπηση επιστημονικών μελετών έρχεται να αμφισβητήσει μια διαδεδομένη αντίληψη: ότι το fasting ή η προσωρινή αποχή από το φαγητό οδηγεί αναπόφευκτα στο λεγόμενο “brain fog”, δηλαδή σε χαμηλότερη πνευματική απόδοση.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Bulletin, ανέλυσε 63 επιστημονικά άρθρα, τα οποία περιλάμβαναν 71 ανεξάρτητες μελέτες και συνολικά 3.484 συμμετέχοντες. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι, συνολικά, δεν υπήρχε ουσιαστική διαφορά στις γνωστικές επιδόσεις ανάμεσα σε ανθρώπους που έκαναν fasting και σε ανθρώπους που έτρωγαν κανονικά.

Με τον όρο «γνωστικές επιδόσεις», οι επιστήμονες εννοούν λειτουργίες όπως η μνήμη, η ταχύτητα αντίδρασης, η ακρίβεια στις απαντήσεις και η λήψη αποφάσεων. Με απλά λόγια, η έρευνα εξέτασε αν η αποχή από το φαγητό επηρεάζει το πόσο καλά σκεφτόμαστε, θυμόμαστε ή αντιδρούμε σε διάφορες δοκιμασίες.

Οι ερευνητές Christoph Bamberg, ψυχολόγος στο Paris Lodron University στην Αυστρία, και David Moreau, γνωστικός νευροεπιστήμονας στο University of Auckland στη Νέα Ζηλανδία, χρησιμοποίησαν μια στατιστική μέθοδο που ονομάζεται Bayesian προσέγγιση. Πρόκειται για έναν τρόπο ανάλυσης που δεν δίνει απλώς ένα «ναι» ή «όχι», αλλά υπολογίζει την πιθανότητα ενός αποτελέσματος, αξιοποιώντας πολλά διαφορετικά δεδομένα.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, το βραχυπρόθεσμο fasting, με διάμεση διάρκεια περίπου 12 ωρών, δεν φάνηκε να αλλάζει σημαντικά τις επιδόσεις στα γνωστικά τεστ. Αυτό προσφέρει μια πιο καθησυχαστική εικόνα για υγιείς ενήλικες που σκέφτονται να δοκιμάσουν διαλειμματική νηστεία ή άλλες μορφές προσωρινής αποχής από το φαγητό. Όπως σημείωσε ο Moreau, για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες τα στοιχεία δείχνουν ότι δεν χρειάζεται να φοβούνται πως η πνευματική τους διαύγεια θα εξαφανιστεί.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ίδια για όλους. Η ανασκόπηση εντόπισε μικρές μειώσεις στην απόδοση όταν το fasting ξεπερνούσε τις 12 ώρες. Επίσης, καταγράφηκαν πιο αισθητές μειώσεις σε παιδιά και εφήβους, αν και οι νεότεροι συμμετέχοντες αποτελούσαν μικρό μέρος του συνολικού δείγματος. Αυτό δείχνει ότι οι αναπτυσσόμενοι οργανισμοί και εγκέφαλοι μπορεί να είναι πιο ευάλωτοι στην παρατεταμένη αποχή από το φαγητό και ότι για τα παιδιά και τους εφήβους η τακτική διατροφή παραμένει ιδιαίτερα σημαντική.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι οι δυσκολίες εμφανίζονταν κυρίως σε δοκιμασίες που σχετίζονταν με το φαγητό, όπως εικόνες τροφών ή λέξεις γύρω από τη διατροφή. Σε ουδέτερες δοκιμασίες, η απόδοση έμενε σε μεγάλο βαθμό σταθερή. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι η πείνα αποσπά την προσοχή κυρίως όταν το ίδιο το ερέθισμα θυμίζει φαγητό.

Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι όσοι έκαναν fasting είχαν χειρότερες επιδόσεις όταν τα τεστ γίνονταν αργότερα μέσα στην ημέρα. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι η αποχή από το φαγητό ενισχύει τις φυσικές πτώσεις συγκέντρωσης που συνδέονται με τον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή το εσωτερικό «ρολόι» του οργανισμού.

Το fasting έχει συνδεθεί σε μελέτες με απώλεια βάρους, αλλά και με οφέλη όπως καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία και μειωμένα επίπεδα φλεγμονής. Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν αποτελεί λύση για όλους.