Ανακαλύφθηκαν έντομα στην Αφρική που τρώνε πλαστικό

Μια ομάδα ερευνητών από το Διεθνές Κέντρο Φυσιολογίας και Οικολογίας Εντόμων έκανε μια πρωτοποριακή ανακάλυψη: οι κάμπιες του μικρότερου αλευροσκώληκα της Κένυας, ενός είδους που ενδημεί στην Αφρική, μπορούν να καταναλώνουν πολυστυρένιο, δηλαδή το γνωστό σε όλους μας φελιζόλ!

Αυτό σηματοδοτεί την πρώτη περίπτωση αφρικανικού είδους εντόμου που αποδεικνύεται ότι μπορεί να διασπάσει αυτό το εξαιρετικά ανθεκτικό πλαστικό, εντασσόμενο σε μια μικρή ομάδα εντόμων ικανών να διασπάσουν παρόμοιους ρύπους. Το πολυστυρένιο χρησιμοποιείται ευρέως στις συσκευασίες, αλλά η αντοχή του στην αποσύνθεση το έχει καταστήσει σημαντικό περιβαλλοντικό ζήτημα. Οι παραδοσιακές μέθοδοι ανακύκλωσης είναι δαπανηρές και παράγουν ρύπους, γεγονός που έχει ωθήσει τους επιστήμονες να διερευνήσουν βιολογικές εναλλακτικές λύσεις.

Η μελέτη της επιστημονικής ομάδας διερεύνησε τις ικανότητες διάσπασης του πλαστικού από αυτά τα μικρά σκουλήκια της Κένυας, που είναι η προνυμφική μορφή του σκαθαριού Alphitobius darkling beetle. Οι προνύμφες αυτές, που συνήθως βρίσκονται σε πτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, ευδοκιμούν σε θερμά, πλούσια σε τροφή περιβάλλοντα, τα οποία προάγουν την ανάπτυξη και τον ρυθμό αναπαραγωγής τους. Οι ερευνητές εξέτασαν την ικανότητα των προνυμφών να διασπούν το πολυστυρένιο κατά τη διάρκεια μιας δοκιμής ενός μήνα, παρατηρώντας ότι εκείνες που τρέφονταν με μικτή διατροφή πολυστυρενίου και πίτουρου είχαν υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης και κατανάλωναν το πλαστικό πιο αποτελεσματικά από εκείνες που έτρωγαν μόνο πολυστυρένιο. Το αποτέλεσμα αυτό υποδηλώνει ότι μια πλούσια σε θρεπτικά συστατικά διατροφή υποστηρίζει καλύτερα την ικανότητα των προνυμφών να διασπούν το πλαστικό.

Περαιτέρω ανάλυση έγινε στα βακτήρια στο έντερο του εν λόγω είδους σκουληκιού, αποκαλύπτοντας βασικά βακτηριακά στελέχη που βοηθούν στην πέψη του πολυστυρενίου. Τα βακτήρια Kluyvera, Lactococcus, Citrobacter και Klebsiella, γνωστά για την παραγωγή ενζύμων ικανών να διασπούν σύνθετες ενώσεις, ήταν ιδιαίτερα άφθονα στις προνύμφες που τρέφονταν με πολυστυρένιο. Αυτή η προσαρμοστική βακτηριακή σύνθεση υποδηλώνει ότι τα έντομα αυτά μπορεί να βασίζονται στα βακτήρια του εντέρου τους για την επεξεργασία του πολυστυρενίου, ανοίγοντας δυνατότητες απομόνωσης αυτών των μικροβίων για εφαρμογές διαχείρισης αποβλήτων μεγάλης κλίμακας. Τέτοιες μικροβιακές λύσεις θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων, σε χώρους καθαρισμού, ακόμη και σε εργοστάσια, αποφεύγοντας την ανάγκη για ευρεία απελευθέρωση εντόμων.

Η ανακάλυψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Αφρική, όπου η ρύπανση από πλαστικό έχει φτάσει σε κρίσιμα επίπεδα λόγω των υψηλών εισαγωγών και των περιορισμένων υποδομών ανακύκλωσης. Απομονώνοντας ένζυμα από τα βακτήρια του εντέρου του σκουλικιού, οι επιστήμονες στοχεύουν στην ανάπτυξη κλιμακούμενων βιολογικών λύσεων για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των πλαστικών αποβλήτων. Η μελλοντική έρευνα μπορεί να επεκταθεί ώστε να εξεταστεί η ικανότητα του σκουληκιού να καταναλώνει και άλλους τύπους πλαστικού, προσφέροντας ενδεχομένως μια ευέλικτη, βιώσιμη προσέγγιση για τη διαχείριση της ρύπανσης σε περιοχές που αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις με τα πλαστικά απόβλητα.