Γιατί ο Δίας αλλάζει τις ρίγες του;

Ο γιγάντιος αέριος πλανήτης του Ηλιακού μας συστήματος αλλάζει συχνά εμφάνιση, εναλλάσσοντας τις ζώνες σκοτεινών και φωτεινών νεφών που τον καλύπτουν, αλλά ο λόγος που συμβαίνει αυτό παραμένει μυστήριο.

Τώρα, επιστήμονες που μελέτησαν το μαγνητικό πεδίο του Δία μέσα από δεδομένα που συνέλλεξε το διαστημικό σκάφος Juno, πιστεύουν πως έχουν την απάντηση στο ερώτημα, καθώς οι αλλαγές που βλέπουμε στις “ρίγες” του Δία συμπίπτουν με αλλαγές του μαγνητικού πεδίου του πλανήτη.

Είναι πιθανό να υπάρχουν κυματοειδείς κινήσεις σε ένα πλανητικό μαγνητικό πεδίο οι οποίες ονομάζονται στρεπτικές δονήσεις. Το ενδιαφέρον είναι πως όταν υπολογίσαμε τις περιόδους αυτών των στρεπτικών δονήσεων, αντιστοιχούν στις περιόδους που βλέπουμε υπέρυθρη ακτινοβολία στο Δία.

Από μακριά, ο Δίας φαίνεται σαν ένα ήρεμο σύμπλεγμα απαλών χρωμάτων. Αυτές οι ρίγες όμως προκαλούνται από τα έντονα καιρικά φαινόμενα του πλανήτη, με μερικές ρίγες να ταξιδεύουν αντίθετα στην περιστροφή του Δία και άλλες μαζί της. Και όλα αυτά σε διαφορετικά υψόμετρα.

Κάθε τέσσερα με πέντε χρόνια τα πράγματα αλλάζουν. Τα χρώματα των ριγών αλλάζουν και μερικές φορές βλέπεις παγκόσμια αναταραχή με ολόκληρο το καιρικό σύστημα να τρελαίνεται και ήταν πάντα μυστήριο γιατί συμβαίνει αυτό.

Το Juno μελετά τον Δία από το 2016 και έχει συλλέξει μία πληθώρα δεδομένων. Μελετώντας τα δεδομένα, οι επιστήμονες κατέληξαν στο εξής συμπέρασμα.

Προτείνουμε λοιπόν πως αυτές οι στρεπτικές δονήσεις διαταράσσουν την αργή ροή στο βαθύ εσωτερικό η οποία μεταφέρει τη θερμότητα προς την ορατή σε εμάς τροπόσφαιρα.

Αυτό προκαλεί τεράστια αναταραχή στα καιρικά φαινόμενα και αλλάζει τα σχέδια των νεφών του Δία. Μελετώντας περαιτέρω τον Δία για να δουν πώς αλλάζουν τα σύννεφα, θα επιτρέψει στους επιστήμονες να επιβεβαιώσουν αυτή τη θεωρία.

Υπάρχουν ακόμα αβεβαιότητες και ερωτήματα, ειδικά στο πώς ακριβώς οι στρεπτικές δονήσεις παράγουν αυτήν την αλλαγή στο υπέρυθρο φάσμα, η οποία μάλλον δείχνει και την περίπλοκη δυναμική των αντιδράσεων αεροζόλ. Εκεί χρειαζόμαστε περισσότερη έρευνα. Ωστόσο, ελπίζουμε η έρευνά μας να ανοίξει ένα παράθυρο στην εξερεύνηση του κρυμμένου εσωτερικού του Δία, όπως η σεισμολογία έκανε για τη Γη.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Nature.