Ζούμε την χρυσή εποχή του τρόμου στα Video Games!

Αν υπάρχει ένα είδος που στη νέα γενιά παιχνιδιών έχει γνωρίσει αληθινή αναγέννηση, αυτό είναι χωρίς αμφιβολία το horror. Remakes θρυλικών τίτλων που κάποτε έθεσαν τα θεμέλια του είδους, νέα κεφάλαια σε σειρές-σταθμούς, αλλά και ολοκαίνουριες προσθήκες με φρέσκες ιδέες, έχουν εμπλουτίσει θεαματικά τη βιβλιοθήκη του αγαπημένου μου είδους. Και το εντυπωσιακό είναι πως, για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, δεν πρόκειται απλώς για επιστροφή στο γνώριμο, αλλά για εξέλιξη. 

Φυσικά αυτή η αναβίωση δεν είναι τυχαία, μιας και για να φτάσουμε σε αυτή, περάσαμε από πολλά κύματα. Σε λίγα μόλις χρόνια είδαμε το Resident Evil να επαναπροσδιορίζει πολλαπλές φορές τον εαυτό του. Με το Resident Evil 7 και την εφιαλτική οικογένεια που αντιμετώπισε ο Ethan και τα remakes των παλαιότερων παιχνιδιών (Re2, Re3, Re4) να αναδεικνύουν ακόμη μία φορά πόσο διαχρονικά είναι τα θεμέλια του survival horror όταν “παντρεύονται” με σύγχρονους μηχανισμούς και σκηνοθεσία. Το remake του φοβερού Dead Space που κατάφερε να μας “χαστουκίσει” ακόμη μία φορά με τον διαστημικό του τρόμο.

Όπως επίσης και η επιστροφή του Silent Hill 2 που δεν είναι ένα απλώς remake νοσταλγίας. Είναι ένα γράμμα. Ένα γράμμα που μας καλεί να επιστρέψουμε στον πιο ψυχολογικό, εσωτερικό τρόμο όπου ο εχθρός δεν είναι το τέρας που αντικρίζουμε στον διάδρομο, αλλά το ίδιο μας το μυαλό. Μέσα σε όλο αυτό το horror μίγμα, αν προσθέσουμε ακόμη περισσότερους εξαιρετικούς τίτλους όπως το φανταστικό Alan Wake 2, το τρομερό Signalis, το ιδιαίτερο The Mortuary Assistant και πολλά, μα πολλά ακόμη γίνεται απόλυτα σαφές πως δεν ζούμε μία απλή περίοδο επιστροφής. Βιώνουμε την χρυσή εποχή του τρόμου, όπου το είδος ωριμάζει με το ίδιο του το κοινό.

Σε έναν ακόμη εσωτερικό διάλογο με τις σκέψεις μου η πρώτη ερώτηση που μου ήρθε είναι η εξής. Γιατί τώρα; Η χρονική αυτή περίοδος που ζούμε αυτή την άνθιση του είδους θαρρώ οφείλεται σε πληθώρα παραγόντων. Μιας και θεωρώ πως υπάρχουν πολλοί λόγοι θα αναλωθώ στους εξής τρεις:

Πρωτίστως, το ίδιο το κοινό που στοχεύουν οι ομάδες έχει ωριμάσει. Δεν θεωρώ ότι θέλει ακόμη περισσότερες ιστορίες του τύπου “τρέχα να σωθείς”, αλλά προτιμά να μιλούν για εσωτερικά τραύματα, απώλεια, θυμό, θλίψη, ενοχή και υπαρξιακό φόβο. Όχι πως τα προηγούμενα σενάρια ιστοριών είναι άσχημα. Αντιθέτως. Όμως, τίτλοι όπως το SOMA, το Alan Wake 2 και το Silent Hill 2 δεν έχουν απλά ως πρωταρχικό στόχο να τρομάξουν τον θεατή. Θέλουν να τον αναγκάσουν να νιώσει άβολα με τον ίδιο του τον εαυτό. Με την ηθική του. Με τις αποφάσεις του. Κατ' εμέ, εκεί βρίσκεται και ο ουσιαστικός τρόμος.

Έπειτα, πρωταγωνιστικό ρόλο έχει και η εποχή που βιώνουμε. Ζούμε σε έναν κόσμο τα στοιχεία του αγνώστου, της απομόνωσης και της ανασφάλειας είναι πιο έντονα από ποτέ. Σε πολλές περιπτώσεις ο τρόμος στα παιχνίδια φαίνεται να αντηχεί αυτά τα υπόγεια ρεύματα του ανθρώπου. Είναι μία κάθαρση. Είναι απόδραση. Είναι...καθρέφτης.

“Ο φόβος είναι ένας παραμορφωτικός καθρέφτης, στον οποίο οτιδήποτε μπορεί να εμφανιστεί ως καρικατούρα του εαυτού του, τεντωμένο σε τρομακτικές διαστάσεις· μόλις κινηθεί, η φαντασία κυνηγά τις πιο τρελές και απίθανες δυνατότητες. Το πιο παράλογο γίνεται ξαφνικά το πιο πιθανό.”

Το παραπάνω quote προέρχεται από τον Stefan Zweig. Έναν Αυστριακό συγγραφέα που παρομοιάζει τον φόβο με καθρέφτη.

Ως τελευταίο - αλλά όχι λιγότερο σημαντικό- έρχεται ο ρόλος της τεχνολογίας. Πλέον έχουμε φτάσει σε ένα επίπεδο όπου ο φωτισμός, ο ήχος και οι εκφράσεις προσώπου αποδίδονται με τρομακτική λεπτομέρεια, ενισχύοντας δραστικά την βύθιση του παίκτη. Για παράδειγμα, τα facial animations του James στο Silent Hill 2 Remake είναι το λιγότερο αριστουργηματικά. Κάθε μορφασμός, κάθε μικρή σύσπαση, αποτυπώνει ανάγλυφα την εσωτερική του κόλαση. Αντίστοιχα, ένα τρεμόπαιγμα φωτός ή ένας ανατριχιαστικός ήχος πίσω από μια πόρτα δεν είναι πλέον απλά εφέ. Είναι χειρουργικά ακριβή εργαλεία ατμόσφαιρας, σχεδιασμένα για να εισχωρούν κάτω από το δέρμα του παίκτη. Η τεχνολογία δεν είναι διακοσμητική στο horror. Είναι ο αφανής σκηνοθέτης του τρόμου, και σήμερα λειτουργεί πιο αποτελεσματικά από ποτέ.

Προσωπικό μου πόρισμα είναι πως -αν το παρόν του horror είδους είναι τόσο δυνατό- τότε το μέλλον του μοιάζει πραγματικά εκτυφλωτικό. Το ανθολόγιο πρόκειται να εμπλουτιστεί με ακόμη περισσότερες δυνατές προσθήκες, καθώς η βιομηχανία φαίνεται να επενδύει όσο ποτέ άλλοτε στο σκοτάδι. Το Silent Hill f υπόσχεται να φέρει φρέσκες, τολμηρές ιαπωνικές ιδέες σε ένα franchise που διψούσε για ανανέωση, ενώ το μόλις ανακοινωθέν remake του Silent Hill 1 έρχεται για να επανασυστήσει από την αρχή τον μύθο. Αυτή τη φορά με σύγχρονα μέσα, σε μια νέα γενιά παικτών.

Το Resident Evil Requiem ετοιμάζεται να συνεχίσει την εντυπωσιακή αναγέννηση της σειράς, ενώ στο παρασκήνιο όλα δείχνουν πως η Capcom ετοιμάζει ακόμη περισσότερα remakes από την κλασική της βιβλιοθήκη. Resident Evil 0, Resident Evil 1, Code Veronica, Resident Evil 5, Dino Crisis (μακάρι, Χριστέ μου…). Όλα μοιάζουν πιθανά, και η ομάδα δείχνει να έχει ήδη στρώσει το χαλί για το μέλλον της. Και δεν σταματάμε εκεί. Η ανεξάρτητη σκηνή έχει επίσης βγει δυναμικά στο προσκήνιο με τίτλους όπως Still Wakes the Deep, Slitterhead, Routine, Luto, The Casting of Frank Stone, Don't Scream και πολλά ακόμη, αποδεικνύοντας πως ο τρόμος είναι πιο πολυσχιδής, πλούσιος και δημιουργικός από ποτέ.

Εν κατακλείδι, αυτό που καθιστά τον τρόμο ως μοναδική εμπειρία στα βιντεοπαιχνίδια είναι η ματιά. Είτε τον βιώνεις μέσα από τα μάτια του πρωταγωνιστή, είτε τον παρακολουθείς από απόσταση, ο φόβος είναι πάντα προσωπικός. Είναι η αβεβαιότητα πίσω από την επόμενη γωνία, το ανεξήγητο που παραμονεύει στο βάθος, το αόρατο βάρος που σιγά σιγά σε λυγίζει. Η προοπτική μπορεί να επηρεάσει τον ρυθμό, την ένταση, την απόσταση, αλλά όχι το συναίσθημα. Εκεί, είμαστε πάντα μόνοι. Και το καλύτερο είναι πως με τόσες δημιουργίες στα σκαριά, άλλες παλιές που επιστρέφουν μεταμορφωμένες, κι άλλες νέες που δεν φοβούνται να πειραματιστούν, το είδος του τρόμου δείχνει όχι απλώς να αναπνέει, αλλά να ακμάζει. Τεχνολογικά, αφηγηματικά και αισθητικά, οι δημιουργοί έχουν πλέον τα μέσα να χτίσουν εμπειρίες που δεν βασίζονται μόνο σε jumpscares, αλλά σε πολυεπίπεδους κόσμους, ψυχολογικά βάθη και λεπτομέρεια που αγγίζει το χειρουργικό.