Επιτέλους μάθαμε τι κρύβεται κάτω από την επιφάνεια του Δία

Το διαστημικό σκάφος Juno ήδη μας έχει προσφέρει από το 2016 ένα πλούτο γνώσης σχετικά με τον Δία, τώρα όμως έρχεται για να απαντήσει στο ερώτημα που βασανίζει την επιστημονική κοινότητα εδώ και χρόνια: Τι πραγματικά κρύβεται κάτω από την επιφάνεια του αέριου γίγαντα.

Την απάντηση έρχονται να δώσουν τέσσερις ξεχωριστές μελέτες, τις οποίες μπορείτε να βρείτε δημοσιευμένες στο Nature, εδώ, εδώ, εδώ, και εδώ. Στα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας του Δία, δυνατοί άνεμοι πνέουν προς αντίθετες κατευθύνσεις, με τους ερευνητές να μην μπορούν να πουν με σιγουριά αν αυτό συμβαίνει και στην επιφάνεια. Ωστόσο οι νέες μετρήσεις αποκαλύπτουν πως το βαρυτικό πεδίο του Δία δεν είναι το ίδιο στο βόρειο και το νότιο ημισφαίριο και αυτή η έλλειψη συμμετρίας αποκαλύπτει πως για να μπορέσουν οι επιφανειακοί άνεμοι να επηρεάσουν το βαρυτικό πεδίο του πλανήτη, πρέπει να πνέουν βαθύτερα από την επιφάνεια. Φαίνεται λοιπόν πως οι ροές αερίων εκτείνονται 3.000 χιλιόμετρα προς το εσωτερικό – πολύ περισσότερο από ότι αναμενόταν -  και μάλιστα αποτελούν το 1% της μάζας του Δία. Για σύγκριση, σκεφτείτε πως η ατμόσφαιρα της Γης αποτελεί μόλις το ένα εκατομμυριοστό της μάζας του πλανήτη μας.

Επίσης, αποκαλύπτεται πως σε αυτά τα βάθη, η σύνθεση του πλανήτη αλλάζει δραματικά. Αντί λοιπόν να παραμένει ίδια με αυτή της ατμόσφαιρας μιας και μιλάμε για αέριο γίγαντα, ο πυρήνας συμπεριφέρεται ως στερεός, χωρίς όμως να είναι. Πρόκειται για μια μίξη υγρού υδρογόνου και ηλίου, ενώ περιστρέφεται ως στερεό σώμα. Οι επιστήμονες πιστεύουν πως τα αέρια στον πυρήνα είναι ηλεκτρικά φορτισμένα και ως εκ τούτου κινούνται όλα μαζί από το τεράστιο μαγνητικό πεδίο του πλανήτη. Η γνώση αυτή αλλάζει άρδην την κατανόησή μας για τους αέριους γίγαντες αλλά και για το σχηματισμός του Δία. Στον πυρήνα λοιπόν η πίεση είναι 100.000 φορές μεγαλύτερη από αυτήν της Γης.

Το Juno παρατήρησε επίσης πως οι κυκλώνες στους πόλους του Δία δημιουργούν μόνιμα σχέδια στην ατμόσφαιρά του, με το βόρειο πόλο να διαθέτει οχτώ κυκλώνες οι οποίοι περιστρέφονται γύρω από έναν κεντρικό, ενώ στο νότιο πόλο κάνουν το ίδιο πράγμα άλλοι πέντε κυκλώνες, ένα μοναδικό φαινόμενο σε ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα.

Το Juno θα μας προσφέρει πολλά ακόμα εντυπωσιακά δεδομένα και η γνώση μας γύρω από τους αέριους γίγαντες αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά μέσα στο 2018.