Αστρονόμοι ανακαλύπτουν για πρώτη φορά δακτύλιο σε πλανήτη-νάνο

Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν έναν πλανήτη-νάνο στα όρια του ηλιακού μας συστήματος, που όμοιό του δεν έχουμε ξαναδεί. Ονομάζεται Haumea, έχει ωοειδές σχήμα και είναι ένας από τους πέντε πλανήτες του ηλιακού συστήματος που είναι επίσημα αναγνωρισμένοι ως πλανήτες-νάνοι. Το παράξενο όμως σε αυτή την περίπτωση, είναι πως ο Haumea διαθέτει και ένα σύστημα δακτυλίου γύρω του, όπως βλέπετε και στην καλλιτεχνική απεικόνιση παρακάτω.

Μέχρι τώρα γνωρίζαμε πως μόνο ο Κρόνος, ο Δίας, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας έχουν δακτύλιους. Η πρόσφατη ανακάλυψη προβληματίζει τους αστρονόμους και δημιουργεί το ερώτημα πώς σχηματίζονται αυτοί οι δακτύλιοι; Οι περισσότερες εξηγήσεις αφορούσαν μεγάλους πλανήτες, τώρα όμως πρέπει να βρεθεί και μια εξήγηση για τα μικροσκοπικά σώματα της διαστημικής γειτονιάς μας.

Νομίζω το από πού προέρχονται οι δακτύλιοι και πώς σχηματίζονται, θα είναι ένα μεγάλο πεδίο έρευνας. – Amanda Sickafoose, Αστρονόμος MIT

Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα 12 διαφορετικών τηλεσκοπίων, οι αστρονόμοι κατάφεραν να διαπιστώσουν πως πρόκειται για δακτύλιο πάχους 69 χιλιομέτρων, με ακτίνα 2.414 χιλιόμετρα. Περιστρέφεται αργά γύρω από το Haumea. Για μια πλήρη περιστροφή του δακτυλίου γύρω από τον πλανήτη, ο Haumea περιστρέφεται τρεις φορές στον άξονά του.

Η πιο πιθανή εξήγηση για το δακτύλιο του Haumea ως τώρα, είναι κάποια μεγάλη σύγκρουση με άλλο σώμα. Ο Haumea μοιράζεται την ίδια “υπογραφή” νερού-πάγου με άλλα σώματα στο εξώτερο Ηλιακό σύστημα, κάτι που υποδεικνύει πως όλα αυτά ήταν ένα σώμα στο παρελθόν και κάποια σύγκρουση τα διέλυσε. Έτσι είναι πιθανό η ίδια σύγκρουση να δημιούργησε ένα δακτύλιο θραυσμάτων.

Ακόμα κι αν εξηγηθεί η δημιουργία του δακτυλίου όμως, δεν εξηγείται το τι είναι αυτό που τον κρατάει εκεί. Με τον καιρό, οι δακτύλιοι χάνουν ενέργεια και διαλύονται. Επίσης, σωματίδια από τον Ήλιο με υψηλή ενέργεια μπορούν να “σπρώξουν” τα σωματίδια των δακτυλίων, οδηγώντας τα προς τον πλανήτη. Η δημιουργία του δακτυλίου του Haumea ίσως να έγινε εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Άρα τι είναι αυτό που κρατάει το δακτύλιο στη θέση του σε ένα τόσο μικρό πλανήτη;