Η “μυστική ασπίδα” του εγκεφάλου απέναντι στο στρες και πώς λειτουργεί

Ο εγκέφαλος έχει μια “κρυφή ασπίδα” απέναντι στο χρόνιο στρες και οι επιστήμονες μόλις άρχισαν να καταλαβαίνουν πώς λειτουργεί.

Αυτό αποκαλύπτει ο Dr. Eric Nestler σε νέα συνέντευξή του στο Brain Medicine, μιλώντας για το μόριο που άλλαξε όσο λίγα τη νευροεπιστήμη: την πρωτεΐνη ΔFosB.

Όπως εξηγεί, ενώ τα περισσότερα χημικά σήματα του εγκεφάλου εξαφανίζονται γρήγορα, το ΔFosB λειτουργεί διαφορετικά. Συσσωρεύεται σε κυκλώματα που σχετίζονται με διάθεση και αντίδραση στο στρες και παραμένει ενεργό για εβδομάδες ή μήνες. Αυτή η επιμονή το μετατρέπει σε κάτι μοναδικό, σε μια βιολογική άμυνα που βοηθά τον εγκέφαλο να αντέχει επαναλαμβανόμενη πίεση.

Σύμφωνα με τον Nestler, το ΔFosB μειώνει τις αρνητικές επιπτώσεις του χρόνιου στρες, σταθεροποιεί τη συμπεριφορά, προστατεύει τα νευρικά κυκλώματα από υπερδιέγερση, εξηγεί γιατί μερικοί άνθρωποι έχουν φυσική ψυχική ανθεκτικότητα.

Το σημαντικότερο είναι ότι η δράση του ΔFosB έδειξε ότι η ανθεκτικότητα δεν είναι τυχαία ούτε “χαρακτήρας”. Είναι βιολογία και σε πολλές περιπτώσεις, μπορεί να ενισχυθεί.

Τα τελευταία χρόνια η ομάδα του Nestler χρησιμοποίησε single-cell τεχνολογίες για να χαρτογραφήσει πώς διαφορετικοί τύποι νευρώνων αντιδρούν στο στρες. Αυτή η έρευνα άνοιξε τον δρόμο για νέες θεραπείες που δεν στοχεύουν απλώς στη “διόρθωση”, αλλά στην ενίσχυση των φυσικών μηχανισμών άμυνας του εγκεφάλου. Μερικές από αυτές βρίσκονται ήδη σε κλινικές δοκιμές για την κατάθλιψη.

Ο Nestler, παρά τα πολυάριθμα βραβεία και τις 800+ δημοσιεύσεις του, θεωρεί ως μεγαλύτερη επιτυχία του τους μαθητές και συνεργάτες που μετέφεραν την έρευνα ακόμη πιο πέρα.