Αυτό το έντομο στα δάση του Παναμά μοιάζει να χαιρετάει - Γιατί όμως;

Στα τροπικά δάση του Παναμά υπάρχει ένα έντομο που μοιάζει να χαιρετάει. Το matador bug (Bitta alipes) σηκώνει τα πίσω του πόδια, που καταλήγουν σε έντονες κόκκινες “σημαίες” και τα κουνάει στον αέρα σαν να δίνει παράσταση. Για τον ανυποψίαστο παρατηρητή είναι μια παράξενη εικόνα, αλλά τι σημαίνει στ’ αλήθεια;

Για χρόνια οι επιστήμονες υπέθεταν ότι πρόκειται για χορό ζευγαρώματος, ένα κόλπο των αρσενικών για να εντυπωσιάσουν τα θηλυκά. Όμως οι παρατηρήσεις έδειξαν πως και τα δύο φύλα κάνουν την ίδια κίνηση και όχι στο πλαίσιο αναπαραγωγής. Έτσι γεννήθηκε το μεγάλο ερώτημα του γιατί να εξελιχθεί μια τόσο έντονη συμπεριφορά αν δεν έχει σχέση με το φλερτ.

Η απάντηση ήρθε από τους ερευνητές του Smithsonian Tropical Research Institute (STRI), οι οποίοι δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο Current Zoology. Στα πειράματά τους έφεραν τα έντομα αντιμέτωπα με δύο άλλους “γείτονες”, τα επικίνδυνα mantids και τα ακίνδυνα katydids. Κατέγραψαν σχεδόν 3.000 κινήσεις και το μοτίβο ήταν ξεκάθαρο. Στην παρουσία mantids, τα έντομα αύξησαν το κούνημα των ποδιών τους επτά φορές. Με τα katydids, σχεδόν καμία αντίδραση. 

Το συμπέρασμα ήταν ότι δεν πρόκειται για ερωτικό σινιάλο αλλά για μηχανισμό άμυνας. Τα “σημαιάκια” λειτουργούν σαν προειδοποίηση και αποτρέπουν τις επιθέσεις.

Και δεν είναι μόνο το συγκεκριμένο είδος, καθώς οι ερευνητές βρήκαν τουλάχιστον πέντε συγγενικά έντομα με την ίδια τακτική. Όλα τρέφονται από passionflower vines, φυτά με τοξικές ουσίες, οπότε το μήνυμα φαίνεται να είναι διπλό, σαν να λέει ότι “είμαι επικίνδυνο γεύμα, μην πλησιάζεις”.

Ακριβώς πώς δουλεύει αυτό το σύστημα παραμένει μυστήριο. Αλλά όπως είπε ο επικεφαλής της μελέτης, κάθε φορά που κοιτάμε προσεκτικά τα έντομα, ανακαλύπτουμε συμπεριφορές που αλλάζουν όσα νομίζαμε για την εξέλιξη.