Η έκλειψη Ηλίου οδηγεί τα ζώα σε περίεργες συμπεριφορές

Οι άνθρωποι μπορεί να αισθάνονται θαυμασμό μπροστά στο σπάνιο φαινόμενο της έκλειψης Ηλίου, αλλά πώς αντιδρούν τα ζώα σε αυτό, όταν η μέρα γίνεται ξαφνικά νύχτα;

Όπως οι άνθρωποι, έτσι και τα ζώα έχουν κιρκάδιο ρυθμό, ένα εσωτερικό ρολόι που ελέγχει καθημερινές συμπεριφορές όπως ο ύπνος, η ανάγκη τροφής κ.α. Η πρώτη επίσημη καταγραφή της συμπεριφοράς των ζώων κατά τη διάρκεια μίας έκλειψης Ηλίου, έλαβε χώρα το 1932 από τον εντομολόγο William Wheeler. Ο Wheeler επιστράτευσε το κοινό μέσω εφημερίδας, για να καταγράψει τις συμπεριφορές ζώων κατά την έκλειψη. Συγκέντρωσε πάνω από 500 αναφορές για αλλαγές συμπεριφορών σε πτηνά, θηλαστικά, έντομα και φυτά.

Τον Αύγουστο του 2017, μία έκλειψη δύο λεπτών και σαρανταδύο δευτερολέπτων επέτρεψε στους επιστήμονες να επαναλάβουν το πείραμα. Καθώς ο Ήλιος άρχισε να σκοτεινιάζει, οι καμηλοπαρδάλεις άρχισαν να καλπάζουν νευρικά, οι χελώνες ζευγάρωσαν και οι μέλισσες σταμάτησαν να βουίζουν.

Περίπου τα 3/4 των ζώων στο ζωολογικό κήπο του Riverbanks στη Νότια Καρολίνα των ΗΠΑ είχαν μία ξεκάθαρη αντίδραση όταν η μέρα έγινε νύχτα. Χωρίστηκαν σε τέσσερις κατηγορίες. Σε αυτά που δεν επηρεάστηκαν, σε αυτά που επέδειξαν συμπεριφορές νύχτας, σε αυτά που αγχώθηκαν και σε αυτά που παρουσίασαν μη αναμενόμενες συμπεριφορές.

Οι αρκούδες grizzly δεν επηρεάστηκαν από το φαινόμενο και συνέχισαν τις ρουτίνες τους. Τα νυκτόβια πτηνά όπως οι κουκουβάγιες όμως μπερδεύτηκαν. Κατά τη διάρκεια της μέρας παραμένουν ακίνητα, όταν όμως σκοτείνιασε άρχισαν να κυνηγούν τροφή. Μόλις εμφανίστηκε ξανά ο Ήλιος, παρέμειναν ξανά ακίνητα.

Ορισμένα ζώα είχαν αυξημένο στρες κατά τη διάρκεια της έκλειψης, με τις συνήθως ήρεμες καμηλοπαρδάλεις να αρχίσουν να τρέχουν σαν να τις κυνηγά κάποιος θηρευτής. Η πιο παράξενη συμπεριφορά όμως ήρθε από τις γιγάντιες χελώνες Galapagos, οι οποίες αμέσως άρχισαν να ζευγαρώνουν.

Μία άλλη μελέτη χρησιμοποίησε τα δεδομένα από 143 μετεωρολογικούς σταθμούς για να μελετήσει τη συμπεριφορά των πτηνών σαν σμήνος. Είδαν λοιπόν πως υπήρξε μία μείωση των πτηνών στον αέρα καθώς τα περισσότερα σταμάτησαν να πετούν λίγο πριν την έκλειψη, με τη συμπεριφορά τους να είναι ανάλογη με αυτήν που έχουν όταν περιμένουν κάποια καταιγίδα και αναζητούν καταφύγιο.

Άλλες έρευνες έδειξαν πως τα ψάρια αναζήτησαν καταφύγιο και οι αράχνες κατέστρεψαν τους ιστούς τους.

Ωστόσο, οι επιπτώσεις της έκλειψης δεν είναι ξεκάθαρο πως οφείλονται αποκλειστικά στη μείωση του φωτός, αφού κατά τη διάρκειά της οι θερμοκρασίες πέφτουν έως και 7 βαθμούς Κελσίου και η υγρασία ανεβαίνει έως και 12%, μία εξαιρετικά δραστική αλλαγή για τα λίγα λεπτά που διαρκεί το φαινόμενο.