Πώς οργανώθηκαν οι διαδηλωτές της Βραζιλίας κάτω από τη μύτη των μυστικών υπηρεσιών;

Την Κυριακή που μας πέρασε χιλιάδες υποστηρικτές του πρώην Προέδρου της Βραζιλίας, Jair Bolsonaro, έκαναν έφοδο στο Κογκρέσο, στο Ανώτατο Δικαστήριο και στο προεδρικό παλάτι, θυμίζοντας τα γεγονότα στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ δύο χρόνια πριν, διαμαρτυρόμενοι πως οι προεδρικές εκλογές του Δεκεμβρίου ήταν στημένες και πως ο Bolsonaro ήταν ο πραγματικός νικητής.

Πώς όμως κατάφεραν χιλιάδες διαδηλωτές να οργανωθούν κάτω από τη μύτη των μυστικών υπηρεσιών και των moderators των social media; Η Ομάδα Παγκόσμιας Παραπληροφόρησης του BBC μελέτησε διεξοδικά τα γεγονότα και θεωρεί πως έχει την απάντηση.

Τις μέρες πριν την επίθεση, η ρητορική των αποτελεσμάτων των εκλογών είχε κορυφωθεί, με κύρια την πρόσκληση Βραζιλιάνων στο “πάρτι της Σέλμα”. H Selma είναι μία παραλλαγή της λέξης “selva” που σημαίνει ζούγκλα στα Πορτογαλλικά και χρησιμοποιείται από το στρατό της Βραζιλίας ως πολεμική κραυγή ή χαιρετισμός. Τέσσερις μέρες πριν την επίθεση, ένα video για το “πάρτι της Σέλμα” έγινε viral σε groups στο Telegram, προσφέροντας τα “συστατικά” για το “πάρτι”. Τη μάρκα μίας ζάχαρης ονόματι Union και πέντε μεγάλες κεφαλές καλαμποκιού. Το καλαμπόκι ή “Milho” ισοδυναμεί με το “milhao” που σημαίνει εκατομμύριο. Το νόημα ήταν πως πέντε εκατομμύρια άνθρωποι καλούνται να παραστούν στη διαμαρτυρία.

Η δωρεάν μετακίνηση από όλη τη χώρα προς την πρωτεύουσα Μπραζίλια, διαφημίστηκε με όρους όπως δωρεάν νερό, δωρεάν καφές, δωρεάν φαγητό κ.α. Ακόμα κι όταν οι πρώτοι διαδηλωτές άρχισαν να καταφθάνουν, τα videos είχαν περιγραφές όπως “οι πρώτοι καλεσμένοι καταφθάνουν. Μόλις έρθουν όλοι, μπορούμε να κόψουμε την τούρτα”.

Τα περισσότερα social media απαγορεύουν και αφαιρούν εκκλήσεις για βία, ωστόσο μεταφορές για το πάρτι της Σέλμα μάλλον διέφυγαν της προσοχής τους. Άλλα “πάρτι” οργανώθηκαν για την “ξαδέρφη” της Σέλμα, την “Τέλμα” στο Σάο Πάολο και την “αδερφή” της την “Βέλμα” στο Ρίο ντε Τζανέιρο.

Η πρώτη αναφορά στο Festa Da Selma εμφανίστηκε στο Twitter στις 5 Ιανουαρίου και έκτοτε χρησιμοποιήθηκε σε πάνω από 10.000 λογαριασμούς και μοιράστηκε πάνω από 53.000 φορές.

Μετά την ορκωμοσία του τωρινού Προέδρου Lula, ξεκίνησαν να εμφανίζονται μικρές ομάδες στο Telegram, ενώ μέχρι τις 6 Ιανουαρίου η γλώσσα που χρησιμοποιούσαν έγινε πιο επιθετική, αναφέροντας ακόμα και τη φράση “εμφύλιος πόλεμος”. Τότε ξεκίνησαν να εμφανίζονται οι μεταφορές και η Festa da Selma.

Αξίζει να αναφερθεί πως από τότε που ο Elon Musk ξεκίνησε τις απολύσεις στο Twitter, η πλατφόρμα έχασε πολλούς Βραζιλιάνους υπαλλήλους των οποίων ο ρόλος ήταν να περιορίσουν την παραπληροφόρηση σχετικά με τις προεδρικές εκλογές.