Αστρονόμοι ανακάλυψαν ένα από τα αρχαιότερα άστρα στο γνωστό σύμπαν

Ένας τεράστιος ερυθρός γίγαντας, ο SPLUS J2104-0049, ανακαλύφθηκε 16.000 έτη φωτός μακριά από τη Γη και τα δεδομένα δείχνουν πως προέρχεται από τη δημιουργία του σύμπαντος, ενώ είναι ένα από τα αρχαιότερα άστρα που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Η χαμηλή μεταλλικότητά του – δηλαδή η χαμηλή παρουσία στοιχείων βαρύτερων από υδρογόνο και ήλιο - μαρτυρά την προχωρημένη ηλικία του, ενώ επιδεικνύει τη χαμηλότερη περιεκτικότητα σε άνθρακα που έχουμε δει στην κατηγορία ultra metal-poor (UMP) άστρων.

Άστρα που γεννιούνται τόσο νωρίς, όσο το σύμπαν ήταν ακόμα νέο, έχουν πολύ χαμηλή μεταλλικότητα καθώς δεν υπήρχαν τότε βαρύτερα στοιχεία όταν δημιουργήθηκαν τα ουράνια σώματα. Πριν τα άστρα, το σύμπαν ήταν μία νεφελώδης “σούπα” υδρογόνου και ήλιου, επομένως όταν σχηματίστηκαν τα πρώτα άστρα, πρέπει να αποτελούνταν από αυτά τα υλικά. Αργότερα, μέσω πυρηνικής σύντηξης στους πυρήνες τους, δημιουργήθηκαν βαρύτερα στοιχεία. Το υδρογόνο έγινε ήλιο, το ήλιο άνθρακας και πάει λέγοντας μέχρι το σίδηρο, αναλόγως τη μάζα του άστρου. Ακόμα και τα μεγαλύτερα άστρα δεν έχουν αρκετή ενέργεια για να συντήξουν το σίδηρο και όταν ο πυρήνας τους είναι αποκλειστικά από σίδηρο, τότε έχουμε μία supernova η οποία με τη σειρά της διασπείρει τα βαρύτερα αυτά υλικά στο σύμπαν. Μάλιστα οι εκρήξεις είναι τόσο ισχυρές που παράγουν άλλες πυρηνικές αντιδράσεις που σχηματίζουν βαρύτερα υλικά, όπως χρυσός, ασήμι, θόριο και ουράνιο. Τα άστρα που σχηματίζονται από αυτά τα νέφη, έχουν μεγαλύτερη μεταλλικότητα από τα παλαιότερα άστρα.

Οι επιστήμονες κατάφεραν επίσης να διαπιστώσουν πως η χημική αφθονία που παρατηρείται στο συγκεκριμένο άστρο, μπορεί να αναπαραχθεί από μία supernova υψηλής ενέργειας από ένα Population III άστρο, που έχει 29.5 φορές τη μάζα του Ήλιου μας. Τα Population III άστρα είναι ένας υποθετικός πληθυσμός άστρων που υπολογίζουμε πως υπήρξε την αρχική εποχή του σύμπαντος, ενώ τα σημερινά άστρα ανήκουν στο Population I.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Astrophysical Journal Letters.