Μυστηριώδης κοσμική έκρηξη προβληματίζει τους επιστήμονες

Μια μυστηριώδης κοσμική έκρηξη που εντόπισε το κινεζικό διαστημικό παρατηρητήριο Einstein Probe έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στην επιστημονική κοινότητα αφού κανείς δεν μπορεί ακόμη να εξηγήσει με βεβαιότητα την προέλευση της. 

Πιο συγκεκριμένα, το Einstein Probe, το οποίο εκτοξεύθηκε το 2024 από την Κινεζική Ακαδημία Επιστημών σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία, έχει σχεδιαστεί για να ανιχνεύει σύντομα αλλά ιδιαίτερα ισχυρά κοσμικά γεγονότα που εκπέμπουν ακτίνες Χ. Στις 5 Μαρτίου 2024 κατέγραψε ένα τέτοιο γεγονός, το οποίο οι επιστήμονες ονόμασαν EP240305a.

Σύμφωνα με τα δεδομένα, το φαινόμενο αποτελούνταν από δύο ισχυρές εκλάμψεις ακτίνων Χ με διαφορά περίπου 200 δευτερολέπτων. Η πρώτη διήρκεσε περίπου δύο λεπτά, ενώ η δεύτερη περισσότερο από τέσσερα λεπτά. Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια για να παρακολουθήσουν το αντικείμενο σε διαφορετικά μήκη κύματος, από τις ακτίνες Χ μέχρι τα ραδιοκύματα.

Επιπλέον, οι παρατηρήσεις αποκάλυψαν ότι η εκπομπή ακτίνων Χ εξασθένησε μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ τα ραδιοκύματα μειώθηκαν σταδιακά μέσα σε αρκετές εβδομάδες. Παρ’ όλα αυτά, το μοτίβο της εκπομπής δεν συμφωνεί με γνωστά φαινόμενα, όπως οι καταστροφές άστρων από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες ή οι συνηθισμένες αστρικές εκρήξεις.

Μέχρι στιγμής, το πλησιέστερο γνωστό φαινόμενο είναι οι εκρήξεις ακτίνων γάμμα, οι οποίες συμβαίνουν όταν πεθαίνουν γιγάντια άστρα ή συγκρούονται εξαιρετικά πυκνά αντικείμενα. Ωστόσο, στην περίπτωση του EP240305a δεν ανιχνεύθηκαν ακτίνες γάμμα, γεγονός που εμποδίζει τους επιστήμονες να επιβεβαιώσουν αυτή την εξήγηση.

Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές εκτιμούν ότι η συλλογή περισσότερων δεδομένων από παρόμοια μυστηριώδη γεγονότα ίσως βοηθήσει στην αποκάλυψη ενός εντελώς νέου είδους κοσμικού φαινομένου.

H μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.