Αρχαίο DNA αλλάζει την ιστορία της πανώλης

Νέα ανάλυση αρχαίου DNA αλλάζει την εικόνα που είχαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες για την ιστορία της πανώλης. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature, τα αρχαιότερα γνωστά ίχνη της ασθένειας εντοπίστηκαν στη Σιβηρία και χρονολογούνται πριν από περίπου 5.500 χρόνια.

Οι ερευνητές μελέτησαν ανθρώπινα λείψανα από τέσσερα νεκροταφεία κοντά στη λίμνη Βαϊκάλη, εκεί, πήραν δείγματα δοντιών 18 κυνηγών και εντόπισαν γενετικό υλικό του βακτηρίου που προκαλεί την πανώλη. Η χρονολόγηση έδειξε δύο διαφορετικά κύματα της νόσου, με τα παλαιότερα περιστατικά να μεταφέρουν την καταγεγραμμένη παρουσία της περίπου 200 χρόνια πιο πίσω απ’ όσο γνωρίζαμε.

Πιθανή αρχική πηγή ήταν οι μαρμότες, μεγάλα τρωκτικά της περιοχής, με τη μετάδοση να συνδέεται με την επαφή με μολυσμένα δέρματα ή με την κατανάλωση ωμών οργάνων. Οι επιστήμονες αναφέρουν επίσης ότι η νόσος μπορούσε να περάσει από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω βήχα και φτερνίσματος.

Ανάμεσα στα θύματα υπήρχαν αρκετά παιδιά ηλικίας οκτώ έως έντεκα ετών. Οι ταφές που περιγράφει η μελέτη, όπως τρία νεαρά κορίτσια θαμμένα δίπλα δίπλα και συγγενείς που βρέθηκαν σε κοινές ταφές, δείχνουν ότι πίσω από τα γενετικά δεδομένα υπήρχαν πραγματικές οικογένειες και κοινότητες.

Το συγκεκριμένο αρχαίο στέλεχος προηγήθηκε κατά χιλιάδες χρόνια της βουβωνικής πανώλης που συνδέθηκε αργότερα με τον Μαύρο Θάνατο στη μεσαιωνική Ευρώπη. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η μελέτη της πρώιμης εξέλιξής του μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο εμφανίζονται νέοι παθογόνοι οργανισμοί στο μέλλον.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature.