Ελεύθερη βούληση: Νέα μελέτη δείχνει τον τρόπο που παίρνει αποφάσεις ο εγκέφαλος μας

Μια νέα επιστημονική έρευνα έρχεται να ανοίξει ξανά τη μεγάλη συζήτηση γύρω από την ελεύθερη βούληση και το κατά πόσο τελικά οι επιλογές μας είναι πραγματικά δικές μας. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Imaging Neuroscience, ο ανθρώπινος εγκέφαλος φαίνεται να επεξεργάζεται τις ελεύθερες αλλά και τις αναγκαστικές αποφάσεις με σχεδόν τον ίδιο τρόπο.

Για να το εξετάσουν αυτό οι ερευνητές παρακολούθησαν την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου των εθελοντών την ώρα που έπαιρναν πολύ απλές αποφάσεις.

Συγκεκριμένα, στο πείραμα, οι συμμετέχοντες έβλεπαν στην οθόνη χρωματιστά μπαλόνια. Σε κάποιες δοκιμές εμφανίζονταν δύο διαφορετικά μπαλόνια και οι εθελοντές μπορούσαν να διαλέξουν όποιο ήθελαν. Αυτή ήταν η ελεύθερη επιλογή. Σε άλλες δοκιμές εμφανιζόταν μόνο ένα μπαλόνι, οπότε δεν υπήρχε πραγματικό δίλημμα και οι συμμετέχοντες έπρεπε απλώς να το επιλέξουν. Αυτή ήταν η αναγκαστική επιλογή.

Οι επιστήμονες κατέγραφαν τι συνέβαινε στον εγκέφαλο λίγο πριν οι συμμετέχοντες πατήσουν το κουμπί. Αυτό που διαπίστωσαν λοιπόν ήταν ότι και στις δύο περιπτώσεις η εγκεφαλική δραστηριότητα ακολουθούσε παρόμοια πορεία. Δηλαδή, ο εγκέφαλος δεν φαινόταν να αντιδρά την τελευταία στιγμή, αλλά συγκέντρωνε σταδιακά πληροφορίες μέχρι να φτάσει στην απόφαση ακόμα και όταν αυτή η απόφαση ήταν μονόδρομος. 

Ωστόσο, όπως εξηγούν οι υπεύθυνοι του πειράματος, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι επιλογές μας δεν είναι δικές μας, ενώ τονίζουν οι ίδιοι ότι ο εγκέφαλος μπορεί να χρησιμοποιεί τον ίδιο μηχανισμό, αλλά τα στοιχεία που επεξεργάζεται συνεχίζουν να προέρχονται από τις εμπειρίες, τις επιθυμίες, τις προτιμήσεις και τους προσωπικούς μας στόχους.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Imaging Neuroscience.