Οι «στοιχειωμένοι» χώροι ίσως κρύβουν κάτι πιο γήινο από φαντάσματα

Ο υπόηχος, δηλαδή οι ήχοι πολύ χαμηλής συχνότητας κάτω από τα 20 Hertz, αποτελεί ένα φαινόμενο που οι άνθρωποι συνήθως δεν μπορούν να ακούσουν συνειδητά. Παρ’ όλα αυτά, νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι ο οργανισμός μας ενδέχεται να αντιδρά στον υπόηχο με τρόπους που επηρεάζουν τη διάθεση και το επίπεδο στρες.

Οι χαμηλές αυτές συχνότητες παράγονται τόσο από φυσικά φαινόμενα, όπως οι καταιγίδες, όσο και από καθημερινές ανθρώπινες δραστηριότητες μεταξύ των οποίων η κυκλοφορία οχημάτων, τα συστήματα εξαερισμού και τα βιομηχανικά μηχανήματα. Σύμφωνα με τους ερευνητές οι περισσότεροι άνθρωποι εκτίθενται σε υπόηχους καθημερινά χωρίς να το γνωρίζουν.

Στη μελέτη συμμετείχαν 36 άτομα, τα οποία κλήθηκαν να παραμείνουν μόνα τους σε έναν χώρο ακούγοντας είτε χαλαρωτική είτε λίγο πιο τρομακτική μουσική. Οι μισοί από αυτούς εκτέθηκαν παράλληλα σε υπόηχο συχνότητας 18 Hz μέσω κρυφών ηχείων. Μετά το τέλος της διαδικασίας, οι συμμετέχοντες περιέγραψαν τα συναισθήματά τους και έδωσαν δείγματα σάλιου για τη μέτρηση κορτιζόλης, της ορμόνης που σχετίζεται με το στρες.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν εκτεθεί στον υπόηχο εμφάνισαν αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης, μεγαλύτερη ευερεθιστότητα και πιο αρνητική συναισθηματική αντίδραση στη μουσική. Το αξιοσημείωτο είναι πως δεν μπορούσαν να αναγνωρίσουν με αξιοπιστία αν υπήρχε υπόηχος στον χώρο.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η αντίδραση αυτή μπορεί να εξηγεί γιατί ορισμένοι χώροι, ιδιαίτερα παλιά κτίρια ή υπόγεια με σωληνώσεις και παλαιά συστήματα εξαερισμού προκαλούν αίσθημα δυσφορίας ή ανησυχίας.

Σε περιβάλλοντα που θεωρούνται «στοιχειωμένα», η ψυχολογική φόρτιση ίσως αποδίδεται λανθασμένα σε μεταφυσικά αίτια, ενώ στην πραγματικότητα οφείλεται σε αόρατες ηχητικές δονήσεις. Οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για ένα πρώτο βήμα κατανόησης του φαινομένου και πως απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για να διαπιστωθεί αν η μακροχρόνια έκθεση σε υπόηχους μπορεί να επηρεάζει ουσιαστικά τη σωματική και ψυχική υγεία.