Γιατί οι αλγόριθμοι μάς πείθουν ότι ξέρουμε περισσότερα απ’ όσα ξέρουμε

Το να σκρολάρουμε σε ένα εξατομικευμένο feed συχνά μας δίνει την αίσθηση ότι μαθαίνουμε. Νέα έρευνα δείχνει πως αυτό μπορεί να είναι απλώς μια ψευδαίσθηση.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι αλγόριθμοι που επιλέγουν τι περιεχόμενο θα δούμε περιορίζουν σιωπηλά το εύρος της πληροφόρησης που εξερευνούμε, ενώ μας κάνουν ταυτόχρονα πιο σίγουρους ότι καταλαβαίνουμε το θέμα, ακόμη κι όταν κάνουμε λάθος.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Experimental Psychology: General και εγείρει ερωτήματα για το πώς οι ψηφιακές πλατφόρμες επηρεάζουν όχι μόνο τις απόψεις μας, αλλά και το ίδιο το πώς μαθαίνουμε.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όταν άνθρωποι προσπαθούσαν να μάθουν κάτι εντελώς άγνωστο βασιζόμενοι σε προτάσεις αλγορίθμου, κατέληγαν να εξετάζουν μόνο ένα μικρό κομμάτι των διαθέσιμων πληροφοριών. Παρ’ όλα αυτά, δήλωναν μεγάλη βεβαιότητα για τις απαντήσεις τους, ακόμα και όταν ήταν λανθασμένες.

Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της έρευνας, Giwon Bahg, οι προκαταλήψεις δεν χρειάζονται χρόνο για να χτιστούν. Οι αλγόριθμοι μπορούν να αρχίσουν να διαμορφώνουν μια στρεβλή εικόνα της πραγματικότητας από το πρώτο κιόλας στάδιο της μάθησης.

Για να το αποδείξουν, οι επιστήμονες δημιούργησαν ένα πείραμα με φανταστικά “πλάσματα”, ζητώντας από τους συμμετέχοντες να μάθουν πώς να τα αναγνωρίζουν. Όσοι ακολουθούσαν έναν αλγόριθμο εξατομίκευσης εστίαζαν ξανά και ξανά στα ίδια χαρακτηριστικά, αγνοώντας άλλα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα.

Το αποτέλεσμα ήταν λιγότερη πραγματική γνώση, περισσότερα λάθη και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Ένα μοτίβο που, σύμφωνα με τους ερευνητές, αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο πολλοί άνθρωποι καταναλώνουν πληροφορίες στο διαδίκτυο σήμερα.