Οι δύο δίαιτες που παρατείνουν τη ζωή σου και προστατεύουν τον πλανήτη

Δύο διατροφές, η Planetary Health Diet (PHD) και η Μεσογειακή Διατροφή, συνδέονται με παρόμοια οφέλη για την επιβίωση και με χαμηλό περιβαλλοντικό αντίκτυπο, σύμφωνα με νέα μελέτη που παρουσιάστηκε στο συνέδριο ESC Preventive Cardiology 2025 της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας.

Η Planetary Health Diet σχεδιάστηκε το 2019 με σκοπό τη βελτίωση της παγκόσμιας διατροφικής ποιότητας, διατηρώντας παράλληλα τις επιπτώσεις της παραγωγής τροφίμων εντός βιώσιμων ορίων για τον πλανήτη. Μέχρι τώρα, δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα που να συγκρίνουν αυτή τη δίαιτα με τη Μεσογειακή, η οποία έχει ήδη καθιερωθεί ως υγιεινή και βιώσιμη, ιδιαίτερα στις χώρες της Μεσογείου.

Η PHD βασίζεται σε πρόσληψη περίπου 2.500 θερμίδων ημερησίως, με έμφαση στην υψηλή κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής άλεσης, οσπρίων, ξηρών καρπών και ακόρεστων λιπαρών. Η κατανάλωση γαλακτοκομικών, αμυλούχων λαχανικών, πουλερικών και ψαριών είναι μέτρια, ενώ περιορίζονται τα κορεσμένα λιπαρά, το κόκκινο κρέας και τα πρόσθετα σάκχαρα. Η Μεσογειακή Διατροφή χαρακτηρίζεται από πλούσια κατανάλωση εποχικών φρούτων και λαχανικών, οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης και ξηρών καρπών, με το ελαιόλαδο ως βασική πηγή λίπους. Δίνεται προτίμηση σε λευκά και άπαχα κρέατα έναντι κόκκινων ή επεξεργασμένων, με μέτρια κατανάλωση γαλακτοκομικών, ψαριών και αυγών.

Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από 11.488 συμμετέχοντες στην Ισπανία (μελέτη ENRICA), με μέση ηλικία 47,5 ετών, εκ των οποίων το 52,5% ήταν γυναίκες. Κατά τη διάρκεια παρακολούθησης 14,4 ετών, καταγράφηκαν 1.157 θάνατοι από κάθε αιτία. Ο βαθμός προσκόλλησης στην κάθε διατροφή μετρήθηκε με ειδικούς δείκτες (PHD Index και MEDAS Score), ενώ η περιβαλλοντική επίπτωση αξιολογήθηκε μέσω της βάσης δεδομένων SHARP-ID, η οποία περιλαμβάνει στοιχεία για εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και χρήση γης.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες με υψηλή προσκόλληση στην PHD είχαν 22% μικρότερη πιθανότητα θανάτου σε σχέση με όσους είχαν χαμηλή προσκόλληση (δείκτης κινδύνου HR 0.78). Παρόμοιο ποσοστό παρατηρήθηκε και για τη Μεσογειακή Διατροφή, με μείωση της θνησιμότητας κατά 21% (HR 0.79). Ειδικά συστατικά των διατροφών, όπως τα φρούτα, τα γαλακτοκομικά και τα φυτικά έλαια για την PHD και οι ξηροί καρποί, η αποφυγή αναψυκτικών και γλυκών για τη Μεσογειακή, συνδέθηκαν ανεξάρτητα με χαμηλότερη θνησιμότητα.

Ως προς το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, και οι δύο δίαιτες παρουσίασαν παρόμοια χαμηλά επίπεδα. Η PHD είχε μέση εκπομπή 4,15 κιλών CO₂ ανά ημέρα και χρήση γης 5,54 m², ενώ η Μεσογειακή Διατροφή (συμπεριλαμβανομένων των γαλακτοκομικών) είχε αντίστοιχα 4,36 κιλά CO₂ και 5,43 m². Τα γαλακτοκομικά και το κρέας ήταν οι κυριότεροι συντελεστές περιβαλλοντικού αποτυπώματος και για τις δύο.