Multiplayer Online Battle Arena, Hero Brawler, Arena Team Brawler, Action Real Time Strategy. Όποια κι αν είναι η κατηγορία που κατά καιρούς οι εταιρίες θέλησαν να εντάξουν τα παιχνίδια τους οι gamers πάντα θα τα αναγνωρίζουν με ένα και μοναδικό όνομα, ΜΟΒΑ. Άλλοι τα θεωρούν τεράστιο χάσιμο χρόνου με ανούσιο και μονότονο gameplay, για κάποιους είναι απλώς ένα αδιάφορο genre, ενώ για άλλους είναι κομμάτι της καθημερινότητάς τους και τρόπος ζωής -απόψεις που είναι όλες σεβαστές. Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα MOBA κατάφεραν να διχάσουν την gaming κοινότητα όσο κανένα άλλο είδος στην ιστορία του αγαπημένου μας μέσου. Παρόλα αυτά, η πορεία και η εξέλιξή τους στο πέρασμα των χρόνων καθώς και η αγάπη που έχει δείξει ο κόσμος γι αυτά τα παιχνίδια όλα αυτά τα χρόνια θα πρέπει να μας μάθουν να τα σεβόμαστε ως ένα αυτόνομο και αν μη τι άλλο ιδιαίτερο genre.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή κάνοντας μία αναδρομή στο παρελθόν, που θα βοηθήσει τους παλαιότερους να θυμηθούν και τους νεότερους να μάθουν από που ξεκίνησε το genre, τι ήταν στην αρχή και ποιος εισήγαγε τον όρο “ΜΟΒΑ” και το πως έχουν επηρεάσει και πρόκειται να επηρεάσουν στο μέλλον τη βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών. Για όσους πάλι ασχολούνται χρόνια και δεν τα γνωρίζουν ας το δουν σαν μια ευκαιρία να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους και να ανακαλύψουν λίγη από τη μαγεία που κρύβουν αυτά τα παιχνίδια.

Πολλοί είναι αυτοί, ακόμα και fans του είδους που πιστεύουν ότι η μάνα των MOBA, η αρχή των πάντων -αν μου επιτρέπεται η έκφραση- είναι το DotA ή αλλιώς Defence of the Ancients. Στην πραγματικότητα, ο δημιουργός του DotA, ένας modder ονόματι Eul, αντέγραψε σε νεότερη game engine τον χάρτη ενός συναδέλφου του, του Aeon64 και μετά από ορισμένες προσθήκες και βελτιώσεις γεννήθηκε ο χάρτης του DotA. Και κάπου εδώ αναφέρω τη "μαγική" λέξη που θέλω να θυμάστε ολοκληρώνοντας την ανάγνωση του παρόντος κειμένου. Χάρτες. Για πάρα πολλά χρόνια το οικοδόμημα που σήμερα ακούει στο όνομα MOBA, δεν ήταν τίποτα παραπάνω από custom χάρτες που έφτιαχναν τα μέλη της κοινότητας για τα real time strategy παιχνίδια της Blizzard, Starcraft και Warcraft 3. Χάρτης στη μηχανή του Starcraft ήταν το Aeon of Strife, του Aeon64, χάρτης στη νεότερη μηχανή του Warcraft 3 ήταν και το DotA, του Eul.
Σε ένα μαγικό ταξίδι πίσω στο χρόνο το Aeon of Strife δημιουργήθηκε το 1998 αλλά γρήγορα ξεχάστηκε, ενώ το DotA το 2003 και από πολύ νωρίς φάνηκε η προτίμηση των παικτών στο συγκεκριμένο χάρτη. Αν και κανένας δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τι έκανε το DotA τόσο ξεχωριστό, ξέρουμε ότι σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, σύσσωμη η κοινότητα αγκάλιασε το δημιούργημα του Eul και δούλεψε ώστε να το κάνει καλύτερο και ανθεκτικό στο πέρασμα των χρόνων. Και τα κατάφερε. Η δημοφιλέστερη έκδοση του χάρτη, το DotA Allstars, μας κράτησε για πολλά χρόνια συντροφιά όταν στα internet cafe της γειτονιάς μαζευόμασταν με τη παρέα μας και χωριζόμασταν σε ομάδες για “να μπούμε για μία ντοτίτσα" όπως λέγαμε. Είμαι σίγουρος ότι από το μυαλό των μεγαλύτερων σε ηλικία και παλαιότερων στο είδος, ήδη περνάνε πολλές εικόνες, αναμνήσεις και στιγμές της παιδικής τους ηλικίας. Όταν είστε έτοιμοι μπορούμε να αφήσουμε αυτές τις γλυκές αναμνήσεις πίσω και να προχωρήσουμε.

Το DotA Allstars έτσι όπως το γνωρίσαμε, το παίξαμε και το αγαπήσαμε είναι δημιούργημα των modder Steve "Guinsoo" Feak και Icefrog οι οποίοι φυσικά έχτισαν πάνω σε ότι άφησε ο Eul. Τα χρόνια εκείνα το DotA γνώρισε τεράστια επιτυχία, παίχτηκε από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και αν και όπως είπαμε δεν ήταν η αρχή αυτή καθεαυτή του genre, αποτέλεσε την πιο ισχυρή βάση πάνω στην οποία πάτησαν οι developers άλλων παιχνιδιών και με τη σειρά τους εδραίωσαν το είδος. Και αυτό είναι που κάνει ιδιαίτερα και μοναδικά τα ΜΟΒΑ. Κατάφεραν κάτι που κανένα άλλο genre δεν κατάφερε. Δημιουργήθηκαν από μόνα τους. Δεν υπήρξε επιτηδευμένη προσπάθεια από κάποια ομάδα ώστε να δημιουργηθεί ένα νέο είδος και να έρθει στους υπολογιστές μας ή τις κονσόλες μας. Δεν μαζεύτηκαν 20, 50, 100 developers να σχεδιάσουν κάτι καινούργιο και να μας πουν "Ορίστε κύριοι: First Person Shooter, Racing Simulation, Turn based strategy" και η λίστα συνεχίζεται. Ήταν απλοί χάρτες μέσα σε ήδη υπάρχοντα παιχνίδια που σχεδιάστηκαν όπως ακριβώς θα τους σχεδιάζατε εσείς ή εγώ αν μας έδινε η εκάστοτε εταιρία έναν map editor.
Όμως η αγάπη και η υποστήριξη του κόσμου ή μιας κοινότητας, όσο μικρή κι αν είναι αυτή, μπορεί να αναδείξει ακόμα και το πιο απλό εγχείρημα ενός μόνο ανθρώπου σε ένα μεγαθήριο που κάποια μέρα θα κρατάει τα ηνία μιας βιομηχανίας εφόσον βέβαια και ο σκοπός του εν λόγω εγχειρήματος είναι αγνός. Τα χρόνια που ακολούθησαν πολλές άλλες εταιρίες πειραματίστηκαν με τη συνταγή του DotA, προσθέτοντας ή αλλάζοντας στοιχεία, καμία όμως δεν κατάφερε όχι απλά να το εκθρονίσει αλλά ούτε και να μοιραστεί λίγη από τη δόξα του. Όλα αυτά όμως έμελλε να αλλάξουν οριστικά το 2009 -χρονιά σταθμό για τα MOBA games.

Στα τέλη του 2009, μία Αμερικάνικη εταιρία ονόματι Riot Games, θα ερχόταν να προστεθεί στη μακρά λίστα όσων θέλησαν να αναπτύξουν έναν standalone τίτλο βασισμένο στα πρότυπα του DotA. Να τονίσουμε εδώ ότι αρωγός στην προσπάθεια αυτή της Riot στάθηκε και ο τέως modder Steve Feak, που όπως αναφέραμε είχε βοηθήσει και στην ανάπτυξη του DotA Allstars. Η Riot ονόμασε το παιχνίδι της League of Legends και αποφάσισε να το εντάξει σε ένα πρωτάκουστο για τα δεδομένα της εποχής genre. Και το όνομα αυτού, Multiplayer Online Battle Arena, κοινώς MOBA. Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία των videogames που ένας standalone τίτλος, από μία εταιρία που μέχρι και σήμερα δεν έχει άλλο παιχνίδι στο ιστορικό της, κοίταξε κατάματα το DotA και διεκδίκησε μία θέση δίπλα του στον θρόνο. Ή μήπως όχι δίπλα του τελικά;
Ο βασικός χάρτης του League of Legends ήταν ίδιος με του DotA όμως τα γραφικά ήταν τελείως διαφορετικά, με αυτά του LoL να είναι πιο καρτουνίστικα και σαν σχεδιασμένα με μολύβι ενώ το ίδιο το παιχνίδι ήταν πολύ πιο εύκολο και με όχι τόσο απότομο learning curve, γεγονός που το έκανε πιο προσιτό στους νεότερους παίκτες. Η Riot όμως για να εξασφαλίσει την επιτυχία του παιχνιδιού δε στηρίχθηκε αποκλειστικά στο gameplay και στο αισθητικό κομμάτι αλλά και στην οικονομική πολιτική που ακολούθησε. Το League of Legends είναι ένα free to play ΜΟΒΑ, που σημαίνει ότι όλοι μπορούν να το κατεβάσουν και να παίξουν χωρίς κανένα απολύτως κόστος. Οι παίκτες μπορούν να επιλέξουν μέσα από ένα pool 10 δωρεάν ηρώων, το λεγόμενο rotation, το οποίο αλλάζει κάθε βδομάδα ώστε να υπάρχει ποικιλία στις επιλογές.

Αν φυσικά ο παίκτης ήθελε μόνιμα έναν συγκεκριμένο ήρωα μπορούσε να μαζέψει χρήματα στο παιχνίδι και να τον αγοράσει. Από τη μεριά της η Riot θα έβγαζε χρήματα μέσω των skins, τα οποία οι παίκτες μπορούν να αγοράσουν με αληθινά χρήματα και να αλλάξουν την εξωτερική εμφάνιση κάποιου ήρωά τους. Αυτό το μοντέλο αποδείχθηκε πολύ πετυχημένο και αποτέλεσε τη διαφοροποίηση του LoL σε σχέση με όλα τα άλλα παιχνίδια του είδους. Σύντομα έγινε γνωστό και όλο και περισσότεροι άνθρωποι έσπευσαν να το δοκιμάσουν. Μέσα σε λίγα χρόνια το παιχνίδι απέκτησε τη δική του ταυτότητα και απέδειξε περίτρανα ότι μπορεί να σηκώσει στις πλάτες του το βάρος ενός ολόκληρου genre. Εν έτει 2015 το League of Legends αριθμεί περισσότερους από 32 εκατομμύρια ενεργούς παίκτες ημερησίως και δίκαια κατέχει τον τίτλο του most played παιχνίδιου στον κόσμο. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι επί σειρά ετών το LoL κατέχει μονίμως την 1η θέση στο Twitch έχοντας σε καθημερινή βάση τους περισσότερους viewers.
Την ίδια χρονιά με την κυκλοφορία του LoL, η Valve προσέλαβε τον Icefrog, τον 2ο modder που δούλεψε στο DotA Allstars και μαζί του έφτιαξε τον standalone διάδοχο του DotA, το DotA 2. Το DotA 2 παρέμεινε πιστό στις αρχές και τα mechanics του προγόνου του και απέκτησε πολύ πιο όμορφα γραφικά χάρη στην Source Engine της Valve πάνω στην οποία φτιάχτηκε. Το παιχνίδι κυκλοφόρησε το 2013 και αν και ήταν πολύ αργά για να ανταγωνιστεί την ξέφρενη πορεία του League of Legends, παραμένει πολύ ψηλά στις προτιμήσεις των παικτών, συμπεριλαμβανομένου και του υποφαινόμενου. Με το League of Legends και το Dota 2 να έχουν γίνει η σημερινή “μόδα” του gaming, όλο και περισσότερες εταιρίες προσπαθούν, όχι απλά να εισέλθουν στο χορό των MOBA αλλά να πιάσουν και μια καλή θέση ανάμεσα στους χορευτές ώστε να τις βλέπει όσο περισσότερος κόσμος γίνεται.

Για τις εταιρίες που ήδη κατέχουν μία θέση στον εν λόγω χορό, μπορούμε να πούμε ότι έχουν μερίδιο ευθύνης σε ένα gaming φαινόμενο που χρόνο με το χρόνο γιγαντώνεται και παίρνει διαστάσεις “βασικού πυλώνα” της βιομηχανίας -τα esports. Κάθε χρόνο, Blizzard, Valve και Riot ξοδεύουν εκατομμύρια δολάρια τόσο σε έπαθλα για τις ομάδες που συμμετέχουν όσο και σε marketing, εξοπλισμό και εγκαταστάσεις για την διεξαγωγή των πρωταθλημάτων των παιχνιδιών τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το περσινό παγκόσμιο πρωτάθλημα του Dota 2, το The International 2014 του οποίου το prize pool έφτανε τα 11 εκατομμύρια δολάρια δίνοντάς του έτσι τον τίτλο του μεγαλύτερου τουρνουά στην ιστορία των esports. Ως αποτέλεσμα αυτού όλο και περισσότεροι νέοι εισέρχονται στον κόσμο των esports και ασχολούνται με αυτά σε επαγγελματικό επίπεδο δίνοντάς τους με αυτόν τον τρόπο ακόμα μεγαλύτερη αξία και ένα ακόμα κίνητρο να παραμείνουν ζωντανά.
Πριν σας αποχαιρετήσω θα ήθελα αφενός να σας ευχαριστήσω που κάνατε αυτό το υπέροχο ταξίδι πίσω στο χρόνο μαζί μου και αφ' ετέρου να αποδώσω έναν φόρο τιμής σε κάποιους ΜΟΒΑ τίτλους, άλλους περισσότερο κι άλλους λιγότερο σημαντικούς, που κυκλοφόρησαν αυτά τα χρόνια και φυσικά είναι αδύνατο να αναλύσω σε ένα άρθρο. Σε αυτούς συγκαταλέγονται τα Demigod, Heroes of Newerth, Smite, Strife, Tome και το πολύ πρόσφατο MOBA της Blizzard, Heroes of the Storm. Μπορείτε αν θέλετε να γράψετε κι εσείς στα σχόλια ποια ήταν τα δικά σας αγαπημένα MOBA, πότε τα παίζατε και όποια άλλη πληροφορία θέλετε να μοιραστείτε.