Το καλοριφέρ του Eraserhead και η σκοτεινή παρηγοριά του Lynch

Η σκηνή με τη γυναίκα στο καλοριφέρ στο Eraserhead παραμένει μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές του κινηματογραφικού σύμπαντος του Lynch. Η εικόνα μοιάζει απλή, σχεδόν παιδική, όμως ταυτόχρονα μεταφέρει ένα βάρος που δύσκολα τοποθετείται σε λέξεις. Ο Lynch παρουσιάζει τη φιγούρα αυτή σαν εσωτερική φωνή του Henry, μια ήρεμη παρουσία που κυμαίνεται ανάμεσα στη γλυκύτητα και στο παράλογο. Το τραγούδι In Heaven Everything Is Fine υπογραμμίζει μια υπόσχεση γαλήνης που δεν μοιάζει με πραγματική παρηγοριά αλλά με κατασκευή, μια τεχνητή αναλαμπή μέσα στη μουντή ζωή του ήρωα.

Μέσα στο καλοριφέρ η γυναίκα εμφανίζεται σαν σύμβολο διαφυγής. Το πρόσωπό της χαμογελά αν και φαίνεται παραμορφωμένο, η φωνή της ακούγεται απαλή και ο χώρος γύρω της φωτίζεται με έναν σχεδόν παράξενα λευκό τόνο. Όμως αυτή η ηρεμία φαίνεται ύποπτη. Η σκηνή δημιουργεί μια ονειρική ατμόσφαιρα που δεν δίνει ξεκάθαρες απαντήσεις. Ο Lynch αφήνει τον θεατή να αναρωτιέται αν πρέπει να νιώσει ασφάλεια ή αν πρέπει να φοβηθεί. Το βλέμμα της γυναίκας δείχνει ουδέτερο, σαν να μην παίρνει θέση. Δεν στηρίζει τον Χένρι επειδή τον καταλαβαίνει αλλά τον στηρίζει επειδή εκείνος έχει ανάγκη μια μικρή ανάπαυλα από όσα τον πιέζουν.

Πολλές αναλύσεις ειδικών αναφέρουν ότι σε αυτή τη σκηνή ο Lynch υπαινίσσεται πως η γυναίκα στο καλοριφέρ λειτουργεί σαν φωνή που ωθεί τον Henry να δώσει τέλος στη ζωή του. Η γλυκόπικρη ηρεμία της, το παραμορφωμένο χαμόγελο και οι στίχοι του τραγουδιού παρουσιάζονται από αρκετούς κριτικούς ως μεταφορά για την αποδοχή της οριστικής φυγής. Ίσως να είναι αυτή η αλήθεια. 

Το σίγουρο είναι ότι η γυναίκα στο καλοριφέρ δεν εμφανίζεται ως σκοτεινή οδηγός. Εμφανίζεται ως ιδέα, ως μια φευγαλέα υπόσχεση ότι ίσως υπάρχει ένας τόπος χωρίς φόβο, και ακριβώς επειδή είναι τόσο αφηρημένη η σκηνή επιτρέπει στον θεατή να αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην ελπίδα και στην απελπισία χωρίς να προσφέρει λύση αλλά αναδεικνύοντας το αδιέξοδο, κάτι που διαμορφώνει έναν διπλό χαρακτήρα ικανό να φορτίσει τη στιγμή με τόσο βάθος ώστε να γίνεται σχεδόν αδύνατο να ερμηνευτεί απόλυτα.
 
 
 

Ένα άβολο νανούρισμα που ακουμπά απαλά στην ψυχή και σε οδηγεί σε έναν τόπο όπου η πραγματικότητα μπλέκει με τη φαντασία, το όνειρο και τον εφιάλτη. Έχουμε αναφερθεί και μέσα από παλιότερα άρθρα μας για την αγάπη μας για τα σκοτεινά, αλλόκοτα σύμπαντα του David Lynch, και η συγκεκριμένη σκηνή συγκαταλέγεται αναμφίβολα στις πιο ξεχωριστές και αλησμόνητες στιγμές του.