Οι τάφοι που έκρυβαν για 3.000 χρόνια μια χαμένη ιστορία της Ευρώπης

Μια νέα διεθνής επιστημονική έρευνα με επικεφαλής το Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology στη Λειψία της Γερμανίας, μας αποκαλύπτει μερικές από τις πιο άγνωστες πτυχές της ζωής στην Κεντρική Ευρώπη κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού, περίπου 3.000 χρόνια πριν. Συγκεκριμένα, η μελέτη επικεντρώνεται στον πολιτισμό των Urnfield, μια περίοδο μεγάλων κοινωνικών αλλαγών, όπου η αποτέφρωση των νεκρών είχε γίνει πλέον συνηθισμένη πρακτική.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι επιστήμονες δυσκολεύονταν επί δεκαετίες να μελετήσουν βιολογικά στοιχεία από εκείνη την εποχή, αφού η φωτιά κατέστρεφε μεγάλο μέρος του DNA και των ανθρώπινων ιστών.

Η νέα αυτή έρευνα δημοσιεύτηκε στο Nature Communications και αξιοποίησε κάποιους σπάνιους τάφους όπου οι νεκροί δεν είχαν αποτεφρωθεί. Οι επιστήμονες λοιπόν ανέλυσαν αυτό το αρχαίο DNA, τα οστά αλλά και τα χημικά στοιχεία που διατηρούνται στο ανθρώπινο σώμα και λειτουργούν κάτι σαν «γεωγραφικά αποτυπώματα».

Αυτό που έδειξαν τα αποτελέσματα ήταν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι παρέμεναν στις ίδιες περιοχές όπου γεννήθηκαν. Αντί για μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, οι νέες ιδέες και οι πολιτισμικές αλλαγές φαίνεται πως εξαπλώνονταν μόνο μέσα από το εμπόριο αλλά και τις κοινωνικές σχέσεις ανάμεσα σε γειτονικές κοινότητες.

Η μελέτη αποκάλυψε επίσης αλλαγές στη διατροφή, με τους ανθρώπους της εποχής να καταναλώνουν κεχρί, ένα ιδιαίτερο δημητριακό που είχε φτάσει στην Ευρώπη από τη βορειοανατολική Κίνα. Το φυτό αυτό πιθανότατα βοήθησε κοινότητες να ανταποκριθούν σε περιβαλλοντικές και οικονομικές δυσκολίες εξαιτίας της ανθεκτικότητας του. 

Τα οστά αποκάλυψαν ακόμη πως οι ζωές των ανθρώπων ήταν απαιτητικές και γεμάτες σωματική καταπόνηση, ωστόσο, παρά τα σημάδια τραυματισμών και σκληρής εργασίας, οι ερευνητές δεν βρήκαν ενδείξεις μεγάλων επιδημιών και θεωρούν ότι οι συγκεκριμένοι άνθρωποι ήταν κατά τα άλλα υγιείς. 

Σε κάθε περίπτωση, έρευνες όπως αυτή έχουν πάντα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, επειδή λειτουργούν σαν μια μικρή μηχανή του χρόνου, μέσα από την οποία μπορούμε να γνωρίσουμε και να μελετήσουμε άγνωστες μέχρι σήμερα ιστορίες των προγόνων μας.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Nature Communications.